# GZAC - Procesgericht werken Binnen het Common Ground Zaakgericht Werken landschap ## Procesgericht werken voor gemeentes & overheden Met GZAC krijg je een grote doos aan procesfunctionaliteiten voor Zaakgericht Werken tot je beschikking. Open source gebouwd met bijdrages van bedrijven en gemeentelijke overheden. We bouwen aan een community van bedrijven en overheden die bijdragen aan uitbreidingen op het platform, betere documentatie en vooral aan een bibliotheek van Basisprocessen. Zodat één keer maken 340 keer gebruiken betekent. Deze site is bedoeld voor business analisten, productmanagers, beleidsmakers en architecten. ## Waar begin ik? * Wil je GZAC in actie zien? Bekijk [video](/overzicht/videos)'s waarin je voorbeelden uit de praktijk ziet vanuit Amsterdam en Den Haag. * Wil je zelf met GZAC aan de slag? vraag dan de tijdelijke [demo omgeving](https://request.demo.k8s.ritense.com/) aan. Maak zeld een nieuw proces of bekijk het voorbeeld proces voor evenementenvergunningen. * Wil je meer weten over de architectuur? GZAC maakt deel uit van het [Platform Dienstverlening](https://dienstverleningsplatform.gitbook.io/). Het Platform Dienstverlening is een op Common Ground principes gebaseerde architectuur, ingevuld met referentiecomponenten. Het platform komt voort uit de samenwerking tussen de gemeentes, leveranciers en Dimpact.\ \ Een uitleg vind je hier. * Zelf eens testen? Probeer de [Docker](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/gzac-docker-compose) container met een demo-installatie. * Enthousiast geworden en serieus aan de slag? Je vindt de documentatie [hier](https://docs.valtimo.nl/getting-started/modules/zgw), en de code [hier](https://github.com/orgs/valtimo-platform/repositories). # Introductie GZAC Valtimo ### Waar staat ‘GZAC’ in GZAC Valtimo voor? GZAC is de afkorting van Generiek Zaakafhandelcomponent. Volgens GEMMA (GEMeentelijke Model Architectuur): “GZAC is e*en generiek component dat medewerkers ondersteunt bij het afhandelen van verschillende soorten zaken. Belangrijk is dat de Generieke Zaakafhandelcomponent geschikt is om zaken van alle typen af te handelen. Dus niet beperkt tot zaken van één domein.*" Zie de website van [Gemma](https://www.gemmaonline.nl/index.php/GEMMA2/0.9/id-f2dfbd0b-9d36-405c-bdbe-827f3296de29) voor meer gedetaileerde informatie. ### Hoe is GZAC ontstaan? In 2017 heeft de taskforce “Samen Organiseren” besloten om Common Ground uit te werken. De eerste twee jaren die volgden waren gefocussed op de datalagen 1 t/m 3. Dit resulteerde in 2019 tot de eerste versie van OpenZaak – als referentie-implementatie en bewijs dat het model zou gaan werken. Daarmee kwam de vervolgvraag: hoe gaan we zaakafhandeling aansturen? Het antwoord werd gevonden in open source Business Process Model and Notation (BPMN) – de ISO standaard voor procesautomatisering. In dat jaar zijn er een tiental proof of concepts uitgevoerd door diverse gemeenten en samenwerkende organisaties, zoals de gemeente Groningen, Haarlem, Den Haag, Rotterdam, Dimpact en Wigo4it. Er is getest met diverse oplossingsrichtingen, waaronder Camunda en Valtimo, die al enkele jaren in gebruik waren bij de gemeente Breda. Dit resulteerde in de GZAC-editie van Valtimo, toegespitst op het gebruik op de Common Ground Zaakgericht Werken API’s. ### Hoe verhoudt GZAC zich tot Valtimo? GZAC is een superset van Valtimo. Het zijn extra functies die alleen toepasbaar zijn in het Common Ground Zaakgericht Werken-landschap. ### Het is open source? Klopt. De licentie die wij hanteren is [EUPL 1.2](https://eupl.eu/1.2/nl/), een licentie ontwikkeld door de Europese Unie. EUPL1.2 is het formaat dat in de Common Ground de voorkeur geniet. Open Source levert voordelen op: * Controleerbaar: iedereen kan zien wat de kwaliteit van het product is * Alles wat een keer geschreven is, kunnen anderen ook weer gebruiken ### Hoe is de uitbouw en het onderhoud georganiseerd? Er werkt een vast team vanuit Ritense aan het bouwen en onderhouden van Valtimo. Dit omvat het bouwen van nieuwe functionaliteiten, het schrijven van documentatie, het ondersteunen van gebruikers, het fixen van bugs, het onderhouden van de honderden (!) dependencies om het product veilig te houden, het draaien van security scans, het beheren van de CI-pipenline en nog veel meer. Dit alles wordt deels gefinancierd vanuit abonnementen die de afnemers garanties geven op kwaliteit, veiligheid en ondersteuning. Daarnaast zijn er bijdrages in de vorm van code en kennis van projecten. Daar wordt soms de afweging gemaakt om functies toe te voegen aan het product, wat significant meer werk kost dan een procesimplementatie oplossing. Echter helpt het toevoegen van functies aan het product uiteindelijk andere projecten weer te versnellen, wat op de lange termijn zijn vruchten afwerpt. ### Kan ik bijdragen? Graag! Zoals eerder benoemd is, wordt er constant aan Valtimo GZAC gewerkt en alle bijdragen worden gewaardeerd. Start direct met ### GZAC Goverance – wie stuurt de ontwikkeling? Het beleid voor GZAC wordt gemaakt door de gemeentes die gebruik maken van GZAC. Vanuit dit beleid worden vaak ook bijdragen met code of kennis gecreëerd . De betrokken gemeentes komen eens per kwartaal bijeen. De roadmap is [hier](https://ritense.airfocus.com/share/7e310d940ab2cea996c52ba1d22da03b) te vinden. Ritense heeft de verantwoordelijkheid voor de bewaking van de architectuur en code kwaliteit. # Voorbeelden uit de praktijk **Het proces aanvraag Ooievaarspas in de gemeente Den Haag** De aanvraag van deze stadspas wordt op het Zaakgericht Werkenplatform afgewikkeld. {% embed url="" %} **Amsterdam Wonen - overzicht in 3 minuten** Amsterdam Wonen gebruikt GZAC voor het verwerken van aanvragen voor ontheffing op de wet opkoopbescherming. Ze maken ook gebruik van een versie van NL-Portal. Deze video van ruim 3 minuten geeft een snel overzicht. {% embed url="" %} Deze video van 17 minuten geeft een vrij uitgebreid beeld van de installatie, inclusief NL-Portal. {% embed url="" %} **GZAC gebruikersdag 2021** In het najaar van 2021 is een GZAC gebruikersdag gehouden in Pakhuis de Zwijger, met afgevaardigen vanuit Haarlem, Amsterdam, Breda, Utrecht, Leeuwarden en Den Haag. {% embed url="" %} # Handige links
Cover image
Informatie over het gemeente initiatief Common Ground. GZAC is ontwikkeld volgens de principes van de Common Ground.GZAC_Logo_2.jpghttps://commonground.nl/groups/view/14e43108-a1cc-44b1-bf95-7754cfd3f2e0/team-generiek-afhandel-component
GZAC demo omgevingVraag direct de GZAC demo omgeving aan en ga zelf aan de slag met het voorbeeld proces voor evenementenvergunningen of met je eigen proces.GZAC_Logo_2.jpg
Repo voor productcode, inclusief de GZAC functionaliteit (frontend en backend). Documentatie en Docker compose files van demo-docker omgevingen.GitHub_logo.pnghttps://github.com/generiekzaakafhandelcomponent

Github -

GZAC Basisprocessen

GitHub_logo.pnghttps://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/Basisprocessen

VNG -

Api's voor zaakgericht werken

vng_logo_300.pnghttps://vng.nl/projecten/zaakgericht-werken-api
OpenZaak maakt het mogelijk voor gemeenten om veilige en betrouwbare online diensten aan te kunnen bieden aan haar inwoners en bedrijven.52713039.pnghttps://github.com/open-zaak

ZGW API's

De standaard “API’s voor Zaakgericht Werken” bestaat uit een aantal API’s.

vng_logo_300.pnghttps://vng-realisatie.github.io/gemma-zaken/standaard/
Gemeente Rotterdam - Open CatalogiGemeente Rotterdam logo vierkant.pnghttps://opencatalogi.nl/

Online training Valtimo


GZAC editie van Valtimo. Daarvoor is een gratis, online Academy beschikbaar, waar je de basis kan leren.


academy.png
# Uitgangspunten in ontwikkeling GZAC Valtimo is gebouwd voor het Zaakgericht Werken volgens Common Ground principes. Het platform wordt ingezet voor de realisatie van domein specifieke taakapplicaties en generiek zaakafhandeling. **1. Flexibel in procesontwerp.** Wat kan in BPMN, kan in GZAC. **2. Open standaarden.** Processen in BPMN, beslismodellen in DMN, formulieren in Formio, configuraties in JSON. **3. Configuratie als Code.** Met Configuratie als Code worden applicatieconfiguraties beheerd in files, waardoor consistentie en reproduceerbaarheid in verschillende omgevingen wordt gegarandeerd. GZAC is gebouwd voor gebruik in een modern DevOps landschap op basis van Kubernetes. **4. No-code waar het kan, code waar het moet.** Er kan veel in configuratie. Biedt dat onvoldoende, dan zijn de mogelijkheden eindeloos met code. Het is niet kiezen, het is aanvullen. **5. Uitbreidbaar.** Doormiddel van het [plugin framework](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/documentatie/blob/main/overzicht/broken-reference/README.md) kan elke organisatie zelf haar eigen integraties of functionaliteit toevoegen. **6. Sharing is Caring.** Hoe meer we delen, hoe meer we samen versnellen. [Procesmodellen](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/documentatie/blob/main/overzicht/broken-reference/README.md), [plugins](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/documentatie/blob/main/overzicht/broken-reference/README.md) en [kennis](/product-management/sprint-reviews): delen is vermenigvuldigen. # Releases ### GZAC Valtimo v13.50.0 14 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Er is een nieuw zijpaneel toegevoegd waarmee gebruikers taken, formulieren en aanvullende informatie direct naast de zaakdetailpagina kunnen bekijken. Het paneel blijft geopend bij het wisselen tussen zaak-tabs en behoudt de ingevulde formuliergegevens. De breedte kan naar wens worden aangepast en wordt automatisch onthouden. * Ook externe plugins kunnen informatie in het zijpaneel tonen. Daarnaast past de weergave van actieknoppen zich automatisch aan de beschikbare schermruimte aan, waardoor de interface overzichtelijk blijft. * Tot slot zijn diverse beveiligingsverbeteringen doorgevoerd. De toegangscontrole op zaakgegevens, documenten, widgets en procesinformatie is aangescherpt, zodat gebruikers alleen informatie kunnen bekijken waarvoor zij de juiste rechten hebben. Ook is de toegang tot configuratiebestanden beter beveiligd. ### GZAC Valtimo v13.49.0 7 oktober 2026 – een nieuwe minor release met voornamelijk systeemverbeteringen en bugfixes: * De zakenlijst blijft beschikbaar wanneer externe gegevens voor een zaak niet kunnen worden opgehaald * De formulieren blijven in het zijpaneel geopend bij het wisselen tussen zaak-tabs en worden startformulieren op alle tabs correct in het zijpaneel geopend. * Daarnaast zijn er diverse problemen opgelost, waaronder: widgets en zoekresultaten tonen nu een duidelijke melding met de mogelijkheid om opnieuw te proberen wanneer gegevens niet geladen kunnen worden, definitieve building blocks kunnen correct naar productieomgevingen worden uitgerold en gebruikte form flows kunnen vanuit conceptversies worden verwijderd en andere... ### GZAC Valtimo v13.48.0 30 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes * Lopende zaken kunnen nu worden gemigreerd naar een nieuwere versie van de zaakdefinitie. Met een migratieplan kunnen zaakgegevens, actieve processen en building blocks worden overgezet, zodat wijzigingen ook toegepast kunnen worden op zaken die al in behandeling zijn. Migraties kunnen handmatig, gepland of automatisch na een ander migratieplan worden uitgevoerd. * Building blocks worden automatisch meegenomen tijdens een zaakmigratie. Ze kunnen naar een nieuwe versie worden overgezet, vervangen, toegevoegd of weer onderdeel worden van de hoofdzaak. * De Documenten API plugin is uitgebreid met een nieuwe actie waarmee vanuit een proces een trefwoord aan een bestaand document kan worden toegevoegd. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder een probleem waarbij het kiezen van een startproces niet het bijbehorende startformulier opende. Het startformulier wordt nu weer correct weergegeven en zaakpagina’s met meerdere widgets laden sneller. ### GZAC Valtimo v13.47.0 23 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten, bugfixes en beveiligingsverbeteringen * Er is ondersteuning toegevoegd voor **externe plugins** die buiten de applicatie-backend draaien. Beheerders kunnen deze plugins en externe applicaties rechtstreeks vanuit de beheeromgeving koppelen, installeren, configureren en beheren. * De takenwidget biedt nu uitgebreidere filtermogelijkheden. Taken kunnen worden gefilterd op één zaaktype en voorwaarden kunnen flexibel worden gecombineerd, waardoor specifiekere tellingen in één widget mogelijk zijn. * De Catalogi API plugin is uitgebreid met nieuwe acties waarmee roltypen van een zaaktype kunnen worden opgehaald en gebruikt binnen processen en formulieren. * Het taakpaneel op de zaakdetailpagina kan nu breder of smaller worden gemaakt. De gekozen breedte wordt automatisch onthouden, ook na opnieuw inloggen. * Daarnaast is de opstarttijd aanzienlijk verbeterd voor grote zaakdefinities met veel processen. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: building block-acties kunnen correct op andere versies worden opgeslagen en oudere versies van SmartDocuments of Exact zorgen niet langer voor het onbedoeld meenemen van een oudere Valtimo-versie. * Tot slot zijn meerdere belangrijke beveiligingsverbeteringen doorgevoerd, waaronder strengere beveiliging van JavaScript-taken en updates voor databaseverbindingen en onderliggende softwarecomponenten. ### GZAC Valtimo v13.46.0 16 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes * Bij het toevoegen van lijstkolommen en zoekvelden wordt nu automatisch een sleutel voorgesteld op basis van de ingevoerde titel. Deze kan indien nodig handmatig worden aangepast * In de proceseditor krijgen nieuwe processtappen automatisch een herkenbare ID op basis van hun naam, waardoor processen eenvoudiger te configureren en beheren zijn. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: bestanden die vanuit een building block worden geüpload, worden correct aan de zaak toegevoegd, paginering in zaken- en takenlijsten werkt correct bij sortering, getallen en standaardteksten in formulieren worden weergegeven volgens de gekozen taal, en trage externe systemen blokkeren andere onderdelen van de applicatie niet langer. Daarnaast is de verwerking van trage Zaken- en Objecten API-calls verbeterd en kunnen zoekvelden in takenlijsten zonder titel worden opgeslagen. ### GZAC Valtimo v13.45.0 9 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes * De takenlijst kan nu optioneel handmatig worden vernieuwd. Met deze instelling blijft de lijst ongewijzigd totdat de gebruiker op 'Taken vernieuwen' klikt, zodat taken tijdens het werken niet onverwacht van positie veranderen. * De eerste keer openen van de applicatie is aanzienlijk sneller gemaakt doordat alleen onderdelen worden geladen die op dat moment nodig zijn. * Ook automatische updates van de takenlijst verlopen nu op de achtergrond, zonder zoeken, sorteren of lezen te onderbreken. * Systeemprocessen kunnen voortaan net als andere processen worden aangepast en opgeslagen, zonder bestaande zaken te beïnvloeden. * Het scherm voor procesmigratie vernieuwd en overzichtelijker gemaakt. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: alle zaak- en procesversies worden weer correct weergegeven en gesorteerd, zaken kunnen worden verwijderd wanneer de gekoppelde zaak in de Zaken API al is verwijderd, documenten uit form flows worden correct aan de zaak toegevoegd en niet meer dubbel opgeslagen, bedragen in formulieren worden correct weergegeven en pluginconfiguraties behouden de juiste instellingen. Ook zijn verbeteringen doorgevoerd voor procesmigratie, takenlijsten en Notificaties API-abonnementen. ### GZAC Valtimo v13.44.0 2 september 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Form flows kunnen nu visueel worden opgebouwd met de nieuwe Editor (beta), als alternatief voor de bestaande JSON-editor. Stappen, overgangen en acties kunnen via een overzichtelijke interface worden ingesteld en direct worden gevalideerd. * Er is een nieuwe E-mail preview Form.io-component toegevoegd waarmee een gegenereerde e-mail direct in een formulier kan worden bekeken. Zo kan een zaakbehandelaar de volledige e-mail controleren voordat deze verder wordt verwerkt. * Het verwerken van documenten en zaken is sneller gemaakt, met name bij grotere configuraties. * Daarnaast is het building block-overzicht verbeterd met zoeken, sorteren en paginering, waardoor building blocks eenvoudiger te vinden en beheren zijn. * Het leegmaken van velden houdt nu beter rekening met de regels van het zaakmodel, waardoor wordt voorkomen dat verplichte gegevens onbedoeld worden verwijderd. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: dropdownlijsten en veldselecties worden correct weergegeven, nieuwe conceptversies van zaken met building blocks kunnen weer worden aangemaakt, procesinformatie wordt volledig getoond in definitieve versies, zoekresultaten houden correct rekening met toegangsrechten, procesnamen worden volledig weergegeven en wijzigingen aan form flows en building block-configuraties worden correct opgeslagen. ### GZAC Valtimo v13.43.0 26 augustus 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Processen kunnen nu compleet worden geëxporteerd, inclusief gekoppelde subprocessen, beslissingstabellen, formulieren en proceslinks. Hierdoor kunnen processen eenvoudiger naar een andere omgeving worden overgezet zonder onderdelen handmatig opnieuw te configureren. * Het configureren van procesexpressies is eenvoudiger gemaakt. Gebruikers kunnen nu een service en bijbehorende actie selecteren en de benodigde gegevens invullen, zonder technische namen of methodes te hoeven kennen. * De BPMN-modeler toont nu visuele markeringen waarmee direct zichtbaar is welke configuraties aan een procesonderdeel zijn gekoppeld. Ook automatisch ingevulde waarden worden duidelijk gemarkeerd, zodat deze eenvoudig gecontroleerd kunnen worden. * De validatie van processen is verder verbeterd met slimmere controles en duidelijkere, consistente foutcodes. Daarnaast toont de zaakinspectie nu ook de sleutel en versie van de zaakdefinitie. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: onzichtbare achtergebleven elementen worden bij het opslaan automatisch verwijderd, formulieren in widgets worden correct meegenomen in zaakexports, configuratiewaarschuwingen verdwijnen wanneer de oorzaak is verwijderd, lange teksten in widgets worden correct weergegeven en zaken met building blocks kunnen weer worden verwijderd. Daarnaast zijn verbeteringen doorgevoerd voor grafieken, formulieren, zoekvelden, taken, proceslinks, procesuploads en de Notificaties API. ### GZAC Valtimo v13.42.0 19 augustus 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Dashboardwidgets met aantallen tonen nu alleen zaken die de gebruiker daadwerkelijk mag bekijken. Hierdoor sluiten de cijfers op het dashboard beter aan op de zakenlijst. * De toegangscontrole voor objecten is verder aangescherpt, zodat rechten worden gecontroleerd voordat gegevens worden opgehaald. * Daarnaast zijn diverse problemen opgelost. Pagina’s blijven nu correct werken wanneer een gekoppelde gebruiker is verwijderd, form flows kunnen als startformulier voor building blocks worden gebruikt en verwijderde processen worden correct opgeschoond. Ook zijn meerdere verbeteringen doorgevoerd voor form flows en taakformulieren, dashboardgrafieken en de navigatie rond beslissingstabellen. * Tot slot zijn verschillende beveiligingsverbeteringen doorgevoerd en meerdere kwetsbaarheden in onderliggende softwarecomponenten opgelost. ### GZAC Valtimo v13.41.0 12 augustus 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Processen kunnen nu een bericht sturen naar een hele zaak: zowel de processen van de zaak zelf als al haar building blocks ontvangen dat bericht. Hierdoor kan een building block reageren op iets dat elders in de zaak gebeurt en kunnen building blocks elkaar onderling informeren. Ook een andere, bijvoorbeeld gerelateerde, zaak kan op deze manier een bericht ontvangen. * Een building block kan voortaan ook worden gestart door een bericht naar de zaak te sturen, in plaats van alleen vanuit een call activity of het startmenu van de zaak. * De keuzelijsten op de pagina *Procesmigratie* en de proceskeuzelijst op het tabblad **Voortgang** van een zaak zijn nu doorzoekbaar. In omgevingen met veel procesdefinities is het juiste proces daardoor eenvoudiger te vinden. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder het starten van een building block vanuit de acties van een zaak, waarbij nu altijd de aan de zaak gekoppelde versie wordt gebruikt, het openen van startformulieren van building blocks in het zijpaneel, de weergave en het dupliceren van dividerwidgets zonder titel, en het exporteren van zaakdefinities waarvan een procesdefinitie ontbreekt. ### GZAC Valtimo v13.40.0 05 augustus 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Gebruikers kunnen een process timer nu direct overslaan vanuit het tabblad **Voortgang** van een zaak. Met de juiste rechten kan een proces hierdoor direct verdergaan, zonder te wachten tot de timer afloopt. Alle acties worden automatisch vastgelegd in de audittrail. * Er is een nieuw **Tekst-widget** toegevoegd waarmee beheerders vaste toelichtingen, werkinstructies of andere informatieve content kunnen tonen op de zaakdetailpagina. De inhoud wordt centraal beheerd en kan eenvoudig worden opgemaakt met Markdown. * Bij het koppelen van een zaaktype worden nu ook de begin- en einddatum van het zaaktype getoond, waardoor verschillende versies eenvoudiger van elkaar te onderscheiden zijn. * Daarnaast is een nieuwe optie toegevoegd om Form.io-tokens alleen tijdens de sessie in het geheugen te bewaren. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder verbeteringen in versiebeheer van zaakdefinities, een stabielere navigatie en menuweergave, oplossingen voor vastlopende zaken- en takenlijsten in bepaalde browsers, een betere positionering van actiemenu's in lijsten en een oplossing voor problemen bij het importeren van zaakdefinities met building blocks. ### GZAC Valtimo v13.39.0 29 juli 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Exports van zaakdefinities en building blocks bevatten voortaan automatisch een manifestbestand met een overzicht van de inhoud, zoals de versie en de benodigde afhankelijkheden. Hierdoor is direct inzichtelijk wat een export bevat en wat nodig is voor een succesvolle import. * De zaakdetailpagina wordt nu automatisch bijgewerkt wanneer de status of behandelaar verandert, zodat gebruikers altijd de meest actuele informatie zien zonder de pagina te vernieuwen. * Daarnaast is de logging rondom Notificatie API-abonnementen uitgebreid, waardoor het eenvoudiger is om wijzigingen en eventuele problemen te volgen. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder verbeterde autorisatie bij exports, stabielere documentweergave wanneer gekoppelde documenten ontbreken, correct werkende sortering in zakenlijsten, consistente terminologie in de gebruikersinterface en diverse verbeteringen aan taken, meldingen, dialoogvensters en de synchronisatie van Notificatie API-abonnementen. * Tot slot zijn meerdere beveiligingsverbeteringen doorgevoerd door kwetsbaarheden in onderliggende softwarecomponenten te verhelpen. ### GZAC Valtimo v13.38.0 22 juli 2026 - een nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Er is een nieuwe globale zoekfunctie toegevoegd waarmee gebruikers vanuit één zoekveld kunnen zoeken in alle zaken. Zo kunnen zaken eenvoudig worden gevonden op basis van tekst uit de zaakinhoud, zonder te weten in welk veld de informatie staat. Zoekresultaten worden automatisch gefilterd op basis van de toegangsrechten van de gebruiker. * OpenSearch kan worden gebruikt als zoekmachine voor zaken en documenten. Dit zorgt voor snellere zoekresultaten en betere prestaties, vooral in omgevingen met grote hoeveelheden gegevens. * Het startmenu op de zaakdetailpagina wordt nu automatisch bijgewerkt wanneer beschikbare ondersteunende processen veranderen, zodat gebruikers altijd de actuele opties zien zonder de pagina te hoeven vernieuwen. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder de weergave van tags in takenlijsten, het behouden van geüploade documenten in formulieren, verbeteringen aan building block-configuraties, een stabielere weergave van lijsten tijdens het laden en verschillende verbeteringen aan widgettabs, taakformulieren, versiebeheer en documentrechten. ### GZAC Valtimo v13.37.0 15 juli 2026 - een nieuwe mini-minor release met een paar nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * De Documenten API File Upload-component ondersteunt nu een maximaal aantal bestanden per upload, zodat beheerders meer controle hebben over het upload proces. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder een verbeterde weergave van brede lijsten, die nu horizontaal scrollen, en een oplossing waardoor complete objecten binnen building block-mappings weer eenvoudig in één keer kunnen worden geselecteerd en verschillende network dependencies. ### GZAC Valtimo v13.36.0 8 juli 2026 - nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Er is een nieuwe visuele editor toegevoegd voor het beheren van toegangsrechten. Naast de bestaande JSON-editor kunnen beheerders rechten nu eenvoudig configureren via een overzichtelijke interface, inclusief een samenvatting van alle ingestelde permissies. * De Catalogi API plugin bevat een nieuwe actie waarmee informatieobjecttypen van een zaaktype kunnen worden opgehaald en beschikbaar gemaakt binnen processen. * Een nieuwe afbeeldingswidget maakt het mogelijk om afbeeldingen die aan een zaak zijn gekoppeld direct weer te geven op de zaakdetailpagina, zowel als galerij als in een carrouselweergave. * Daarnaast is een nieuwe Form.io-component toegevoegd voor het selecteren van objecten uit Object Management, met ondersteuning voor zoeken, filteren, sorteren, paginering en meervoudige selectie. * Object Management is verder uitgebreid met ondersteuning voor autorisaties op basis van rechten (PBAC) en sorteren van objectlijsten, waardoor beheerders meer controle hebben over toegang en presentatie van gegevens. * Ook zijn diverse problemen opgelost, waaronder verbeterde mogelijkheden voor dashboardwidgets, correcte werking van gedeelde takenlijst-URL's, verbeteringen aan dropdowns en startformulieren, en verschillende oplossingen voor Object Management, zoals paginering, zichtbaarheid voor niet-beheerders en het beheren van lijstkolommen. ### GZAC Valtimo v13.35.0 1 juli 2026 - nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * DMN-beslissingstabellen kunnen nu volledig binnen GZAC worden aangemaakt en bewerkt. Via de knop *Create DMN table* opent een venster waarin een naam en optioneel invoerkolommen kunnen worden opgegeven, waarna de tabel direct bruikbaar is en verder kan worden uitgewerkt in de editor. Bestaande tabellen kunnen worden hernoemd, aangepast of verwijderd. Dit werkt voor zaak-, building block- en losstaande beslissingstabellen. Het bewerken van beslissingstabellen is hiermee geen experimentele functie meer en is voortaan zonder feature toggle beschikbaar. * Procesdefinities kunnen nu vóór het uitrollen worden gecontroleerd. Met de nieuwe knop *Validate* in de modeler worden BPMN-modellen gecontroleerd op onder andere ontbrekende koppelingen, onjuiste expressies en onvolledige configuraties. Problematische onderdelen worden gemarkeerd en zijn met één klik te vinden. Fouten blokkeren het uitrollen, terwijl waarschuwingen dit toestaan na bevestiging. Daarnaast is een nieuwe *Draft*-schakelaar toegevoegd waarmee een procesdefinitie als concept kan worden gemarkeerd. Voor conceptdefinities wordt het grootste deel van de validatie overgeslagen, zodat werk in uitvoering eenvoudiger kan worden opgeslagen. Wel is bij conceptprocessen een extra bevestiging vereist voordat ze worden gestart. * De Catalogi API plugin is uitgebreid met een nieuwe actie waarmee een informatieobjecttype dynamisch kan worden opgehaald en in een procesvariabele kan worden opgeslagen. * Taakeigenschappen (zoals aanmaakdatum, naam, behandelaar, vervaldatum en het toegewezen team) kunnen nu overal worden gebruikt waar een waardepad kan worden ingesteld. * De standaardstand van het zijpaneel (ingeklapt of uitgeklapt) kan nu applicatiebreed worden ingesteld via de instellingenpagina. Persoonlijke voorkeuren van gebruikers gaan hier vervolgens boven. * De actie *download document* in de Documenten API plugin werkt nu ook wanneer alleen het document-ID beschikbaar is. Bestaande processen waarin de document-URL wordt gebruikt, blijven ongewijzigd werken. * Het padveld bij het configureren van kolommen in de takenlijst is nu een doorzoekbare keuzelijst in plaats van een vrij tekstveld. * Daarnaast zijn diverse problemen opgelost. In de kolomconfiguratie van zaken- en takenlijsten worden de sorteeropties nu verborgen wanneer het gekozen pad geen sortering ondersteunt. Ook toont het overzicht van losstaande beslissingstabellen voortaan alleen nog echte losstaande tabellen, en niet langer tabellen die bij een zaakdefinitie of building block horen. ### GZAC Valtimo v13.34.0 24 juni 2026 - nieuwe minor release met nieuwe verbeteringen en bugfixes: * De Documenten API plugin biedt nu meer flexibiliteit bij het opslaan van documenten. Eigenschappen zoals vertrouwelijkheidsniveau, taal en status kunnen nu dynamisch worden gevuld op basis van gegevens uit het proces of document, wat het hergebruik binnen building blocks vereenvoudigt. * Ondersteunende processen kunnen nu direct worden gestart vanuit het zijpaneel van de zaakdetailpagina. Beheerders kunnen per proces bepalen of een startformulier wordt geopend in een modaalvenster of in het zijpaneel, waardoor gebruikers processen kunnen starten zonder de context van de zaakdetailpagina te verlaten. Wanneer een zijpaneel niet beschikbaar is, blijft het formulier automatisch in een modaalvenster openen. * Daarnaast zijn diverse problemen opgelost. Zaakdefinities met gekoppelde form flows kunnen nu in één keer worden verwijderd, zonder eerst de form flow te hoeven verwijderen. Ook zijn form flows binnen conceptversies van zaakdefinities weer volledig bewerkbaar. Verder is een probleem verholpen waarbij het uploaden van documenten vanuit een building block in sommige situaties het gekoppelde uploadproces niet correct startte. ### GZAC Valtimo v13.33.0 17 juni 2026 - nieuwe minor release met nieuwe verbeteringen en bugfixes: * Form flows kunnen nu automatisch gegevens ophalen van een bestaande zaak, zodat deze informatie direct beschikbaar is tijdens het invullen van een formulier. * Bij het starten van een zaak kan de grootte van het formulier-venster voortaan worden ingesteld, waardoor formulieren beter aansluiten op de hoeveelheid informatie die getoond moet worden. * De Besluiten API plugin biedt meer flexibiliteit bij het invullen van datumvelden en building blocks kunnen nu eenvoudiger gegevens uit complexe document-structuren verwerken. * Daarnaast is meer controle toegevoegd over de weergave van widgets. Beheerders kunnen kiezen uit verschillende indelingen om informatie overzichtelijker en compacter te presenteren. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder onjuiste weergave van instellingen bij building blocks, compatibiliteitsproblemen met nieuwere Keycloak-versies en onduidelijke foutmeldingen tijdens configuratie en beveiligingsupdates zijn doorgevoerd door onderliggende softwarecomponenten bij te werken naar een veiligere versie. ### GZAC Valtimo v13.32.0 10 juni 2026 - nieuwe minor release met nieuwe verbeteringen en bugfixes: * De `FormCustomComponent`-interface is uitgebreid met een `documentId`, waardoor maatwerkcomponenten binnen process links direct weten op welk document zij opereren en processen of taken aan de juiste zaak kunnen koppelen. * Er is een nieuw overzichtstabblad toegevoegd voor toegangsbeheer, waarin rechten op een leesbare en overzichtelijke manier worden weergegeven. * De backend is verder aangescherpt met extra server-side validatie van invoer op REST-endpoints. * De metroline widget nu ook worden gebruikt binnen IKO-widgettabbladen en * De volledige zaaknaam is nu getoond in het Zaken-menu als tooltip. * Er zijn diverse problemen opgelost rondom process links in user tasks en startmodals. Form View Model- en UI-componenten functioneren nu correct binnen user tasks en verouderde inhoud in startmodals wordt niet langer getoond bij het wisselen tussen verschillende proceslinktypen. * Tot slot is de Keycloak-documentatie uitgebreid met aanbevolen instellingen voor sessiebeheer en het ongeldig maken van refresh tokens bij uitloggen. ### GZAC Valtimo v13.31.0 3 juni 2026 - nieuwe minor release met nieuwe verbeteringen en bugfixes: * De editors voor form flows en toegangsbeheer zijn uitgebreid met autocomplete-suggesties en inline documentatie, waardoor configuraties sneller en eenvoudiger kunnen worden opgesteld. * Daarnaast zijn foutmeldingen verbeterd bij problemen met plugins en building blocks. In plaats van technische placeholderteksten worden nu duidelijke en leesbare meldingen getoond, zodat sneller inzichtelijk is wat er misgaat. ### GZAC Valtimo v13.30.0 27 mei 2026 - nieuwe minor release met nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Er is een nieuwe `timerService` process bean toegevoegd waarmee actieve BPMN-timerjobs opnieuw ingepland kunnen worden op basis van een business key. Hierbij kunnen optioneel specifieke activity ID’s worden meegegeven en verlopen timerjobs worden automatisch overgeslagen. * De plugin-acties “create-zaak” en “patch-zaak” ondersteunen nu alle schrijfbare eigenschappen uit de Zaken API-specificatie, waaronder identificatie, vertrouwelijkheid, archivering, verlenging, opschorting, gerelateerde zaken en producten/diensten. De configuratie-interface is uitgebreid met een dynamische add/remove-structuur voor alle beschikbare velden. * Daarnaast zijn diverse problemen opgelost, waaronder een issue waarbij plugins in building block-subprocessen niet correct werden gevonden en een probleem waarbij output mappings van building blocks gestart als zaakactie niet werden teruggeschreven naar het zaakdocument. ### GZAC Valtimo v13.29.0 20 mei 2026 - mini release met een nieuwe functionaliteit en een verbetering: * Quick search-items zijn toegevoegd aan de takenlijst. Gebruikers kunnen ingevulde zoekfilters nu opslaan als quick search en met één klik opnieuw uitvoeren. * Daarnaast zijn diverse afhankelijkheden bijgewerkt om meerdere beveiligingsproblemen (CVE’s) op te lossen. ### GZAC Valtimo v13.28.1 18 mei 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * De mapwidget ondersteunt nu Nederlandse adressen als kaartlaag. Adresgegevens worden automatisch gegeocodeerd via de PDOK Locatieserver en weergegeven als punt op de kaart. * Per zaakdefinitie kan nu zaak-synchronisatie worden ingesteld via een nieuw beheerpaneel. Hiermee kunnen wijzigingen in Valtimo automatisch worden doorgezet naar de gekoppelde zaak in de Zaken API, waaronder synchronisatie van behandelaars en zaaknotities. * Er is een nieuwe beheerpagina toegevoegd voor applicatie-instellingen, waarmee beheerders logo’s, accentkleuren en frontend feature flags centraal kunnen beheren. Wijzigingen worden direct toegepast en kunnen automatisch worden gedeployed via het importer framework. * Paginagroottes voor taken- en zakenlijsten worden nu per zaakdefinitie onthouden, zodat gebruikers bij een volgend bezoek automatisch dezelfde instellingen terugzien. * Er zijn meerdere nieuwe widgettypes toegevoegd aan de zaakdetailpagina, waaronder een ***person-card widget*** voor persoonsgegevens, een ***metroline widget*** voor statusverloop en een ***highlight widget*** voor het uitlichten van kerninformatie of aantallen. * Daarnaast is een generieke zakenlijst toegevoegd waarmee zaken van alle zaakdefinities in één overzicht kunnen worden weergegeven, vergelijkbaar met de takenlijst. * De beveiliging van actuator-endpoints en health checks is aangescherpt. Niet-geauthenticeerde gebruikers zien alleen nog de algemene status, terwijl detailinformatie beperkt blijft tot gebruikers met de juiste rechten. * De voortgangstab op de zaakdetailpagina laadt nu aanzienlijk sneller, vooral bij zaken met veel gekoppelde processen. Ook ondersteunen widgetlinks voortaan het openen van pagina’s in een nieuw browsertabblad. * Verder zijn diverse verbeteringen en problemen opgelost, waaronder compatibiliteit met nieuwere SmartDocuments-versies, issues rond header widgets en permissies op taakgegevens, een niet-bewerkbare enumeratiekolomconfiguratie, afgekapt zoektooltips en vastlopende migratielocks na onderbroken deployments. ### GZAC Valtimo v13.27.0 06 mei 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Bij het importeren van een zaakdefinitie toont Valtimo nu automatisch welke pluginconfiguraties nodig zijn en kunnen beheerders deze koppelen aan bestaande configuraties in de doelomgeving. Dit voorkomt kapotte proceskoppelingen na import en vermindert handmatig configuratiewerk. Hiervoor is een export vereist uit GZAC Valtimo 13.25.0 of nieuwer. * Daarnaast zijn diverse afhankelijkheden bijgewerkt, waaronder Spring Boot, om meerdere HIGH-severity CVE’s op te lossen. * Hibernate, de MySQL-driver en Groovy zijn afgestemd op de Spring Boot 3.5.14 BOM. * Taaklijsten ondersteunen nu ook tags als kolomtype voor een verbeterde weergave van informatie. * Verder zijn meerdere problemen opgelost, waaronder niet-werkende pan- en zoomfunctionaliteit in BPMN-diagrammen, onjuiste sortering op datum-, tijd- en numerieke documentvelden en inconsistente widgetkleuren. Ook wordt nu een foutmelding getoond wanneer een bestaande process definition key opnieuw wordt aangemaakt binnen dezelfde context. ### GZAC Valtimo v13.26.0 29 april 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten en verbeteringen: * De documenten-api-preview plugin ondersteunt nu configuratie van PDF-archiveringsmethoden. PDF-archivering staat standaard uit, maar kan door beheerders worden ingeschakeld via de pluginconfiguratie. * Bij het genereren van documentpreviews wordt nu een toelichtende laadmelding getoond boven de spinner, zodat gebruikers beter begrijpen wat er gebeurt tijdens het laden. * Er is een nieuwe FormIO-component toegevoegd waarmee zaakbehandelaars direct binnen een user task formulier IKO-resultaten kunnen zoeken en selecteren. Geselecteerde gegevens worden als één object opgeslagen in het zaakdocument en kunnen hergebruikt worden in vervolgstappen of widgets, zonder extra IKO API-calls. * De logging van REST-clientfouten is veiliger gemaakt: gevoelige gegevens zoals headers en body’s worden niet langer opgenomen in foutmeldingen. Gedetailleerde informatie is alleen nog beschikbaar op DEBUG-niveau, terwijl uitzonderingen beperkt blijven tot statuscode en -tekst. ### GZAC Valtimo v13.25.0 22 april 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten en bugfixes: * Building blocks ondersteunen nu DMN-beslissingstabellen, die beheerd kunnen worden via het tabblad *Decision tables*. Ze zijn inzetbaar in business rule tasks, worden meegenomen bij import/export en kunnen automatisch worden gedeployed via de juiste mapstructuur. * De Notificaties API plugin is uitgebreid met de acties “Publiceer een notificatie” en “Ontvang een notificatie”, waarmee BPMN-processen notificaties kunnen verzenden en ontvangen. * De Documenten API plugin bevat een experimentele versie met ondersteuning voor het *objectinformatieobjecten*-endpoint. Nieuwe acties maken het mogelijk documenten te koppelen aan ZGW-objecten en koppelingen weer te verwijderen, inclusief bijbehorende procesvariabelen. * Autorisatie op ZGW-documenten is verfijnd met rechten op basis van documenteigenschappen zoals vertrouwelijkheid, status en type. Actieknoppen passen zich hier automatisch op aan. * Daarnaast is een nieuwe actie “Get audit trail” toegevoegd aan de Documenten API plugin, waarmee documenthistorie als JSON beschikbaar wordt in processen. * Diverse problemen zijn ook opgelost in deze versie, waaronder een niet-werkende documentpreview voor niet-beheerders en dubbele documentdefinities die fouten veroorzaakten. ### GZAC Valtimo v13.24.0 15 april 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Na afronding van een form flow wordt de gebruiker automatisch doorgestuurd naar de detailpagina van de nieuw aangemaakte zaak, in plaats van terug naar het zakenoverzicht zonder context. * De plugin-actie “Publiceer een notificatie” is toegevoegd aan de Notificaties API, waarmee notificaties vanuit een BPMN-proces kunnen worden verstuurd (bijv. via een '*send task of intermediate throw event'*). * Taken met een candidate group die overeenkomt met de team-sleutel van de zaak krijgen nu automatisch het juiste team toegewezen (mits '*canHaveAssignee'* en '*autoAssignTasks'* zijn ingeschakeld). * Zaakdefinities hebben nu een tabblad *Acties* in de configuratie, waar beheerders bepalen wat via de *Start*-knop op de zaakdetailpagina gestart kan worden. Het tabblad toont zowel gekoppelde processen als ad-hoc bouwblokken en biedt één centrale plek om zichtbaarheid en volgorde te beheren. * Daarnaast is de automatische (her)toewijzing van gebruikers en teams verfijnd: synchronisatie gebeurt alleen als de huidige taaktoewijzing nog overeenkomt met de vorige zaaktoewijzing. Handmatig of extern aangepaste taken blijven ongewijzigd. * Alle frontend-afhankelijkheden zijn vastgezet op specifieke versies om consistentie en veiligheid te waarborgen. * Er zijn ook diverse problemen opgelost, waaronder: formulieren en form flows worden nu correct meegenomen bij nieuwe versies van building blocks en een 403-fout in de Operaton Cockpit. ### GZAC Valtimo v13.23.0 07 april 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Building blocks ondersteunen nu form flow-definities. Deze kunnen worden aangemaakt, bewerkt en verwijderd via het tabblad *Form flows* binnen building block management. Ze worden ook automatisch meegenomen bij import en export. * Met de nieuwe plugin *Documenten API Preview* kunnen gebruikers documenten bekijken die via de Documenten API zijn opgeslagen. * Nieuwe methoden `sendGlobalCatchEventMessage` en `sendGlobalCatchEventMessageToAll` op de correlationService maken het mogelijk om berichten te koppelen aan procesinstanties over alle zaken heen, zonder dat een business key nodig is. * Het concept *Team* is geïntroduceerd binnen de applicatie. Hiermee kunnen gebruikers worden georganiseerd en toegangsrechten tot resources worden beheerd. Elk team heeft een unieke sleutel, een titel en een lijst met leden. * Wanneer de *case handler*-optie is ingeschakeld, is er een nieuw tabblad *Teamzaken* beschikbaar. Dit toont alle zaken die zijn toegewezen aan teams waar de gebruiker deel van uitmaakt.\ Dit tabblad wordt standaard toegevoegd naast *Alle zaken*, *Mijn zaken* en *Niet-toegewezen zaken*. * Er zijn ook een aantal problemen opgelost, waaronder: de outbox circuit breaker die niet herstelde uit de OPEN-status, De case task list die aanzienlijk trager laadde bij gebruik van building blocks en andere ### GZAC Valtimo v13.22.0 01 april 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Er zijn enkele verbeteringen en uitbreidingen doorgevoerd in de outbox-functionaliteit: * Een circuit breaker is toegevoegd die automatisch stopt met pollen wanneer de message broker niet beschikbaar is en dit hervat zodra de verbinding is hersteld. * Berichten in de outbox worden nu in configureerbare batches opgehaald en gepubliceerd, wat zorgt voor een betere doorvoer. * De status van de outbox publisher is inzichtelijk gemaakt via `/actuator/health`. * Voor objectmanagementconfiguraties kan nu de `suppressOutbox`-eigenschap worden ingesteld om outbox-schrijfacties over te slaan bij integraties die vooral lezen. * De RabbitMQ publisher verstuurt bevestigingen voortaan parallel in plaats van één voor één, wat de prestaties verbetert. * Ook kunnen toegangsrechten nu gebruikmaken van `CaseDefinition` als containerconditie. * Wat is opgelost: Gevoelige gegevens worden niet langer onbedoeld gelogd in inbox-berichten en null-safety problemen in SSE event mappers zijn verholpen. Daarnaast is een probleem opgelost waarbij MySQL outbox-queries geen sortering bevatten, en is de null-safety verbeterd in de RabbitMQ outbox publisher bij het verwerken van bevestigingsresultaten. ### GZAC Valtimo v13.21.0 25 maart 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe bugfixes: * Wat is opgelost: * Het building block verwijst nu correct naar de zaakdefinitie van de bovenliggende zaak * Na het opnieuw opslaan van je procesdefinitie worden Camunda-versietags nu zichtbaar. * Automatische deployment van globale formulieren en objectmanagementconfiguraties is hersteld. Globale formulieren kunnen nu worden geplaatst in `config/global/form/*.form.json` en objectmanagementconfiguraties in `config/global/object-management/*.object-management.json`, zodat ze automatisch worden opgepakt bij het opstarten. * Fout in het migratiescript bij het upgraden vanaf Valtimo 12 is opgelost. * En, *the last but not least* - fout in formulieren opgelost waarbij voorwaarden op velden binnen een Data Grid-veldtype niet correct werkten. ### GZAC Valtimo v13.20.0 18 maart 2026 - nieuwe minor release met de nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Wanneer een casedefinitie wordt geïmporteerd in een nieuwe omgeving, kan deze verwijzen naar configuraties — zoals een Zaken API-plugin of Objecten API-sync — die nog niet bestaan in die omgeving. De ontbrekende referenties worden nu gedetecteerd tijdens het importeren en waarschuwingen aan beheerder worden getoond om te helpen deze op te lossen. * Er is een nieuw type toegangscontrole-resource toegevoegd: "*User".* Dit resource type maakt het mogelijk om de toegang tot gebruikersgegevens via de */api/v1/users/*-API te beheren. De ondersteunde acties zijn: "*view" -* om de details van een enkele gebruiker te bekijken en *"view\_list"* - om een lijst van gebruikers te bekijken of naar gebruikers te zoeken. * Wat is opgelost: Keycloak-rolopvragingen zijn nu beperkt tot de huidige client-ID, zodat rollen van andere clients binnen dezelfde realm niet langer worden meegenomen bij het bepalen van gebruikersidentiteit en menuweergave; een fout met betrekking tot *email\_notification\_settings\_days* die eenmaal per dag optrad en andere ### GZAC Valtimo v13.19.0 11 maart 2026 - nieuwe minor release met onder andere nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Taken die nog niet zijn geopend, worden nu gemarkeerd met een stip naast de titel. Hierdoor kunnen behandelaars die met meerdere zaken werken sneller zien welke taken nieuw zijn of nog bekeken moeten worden
* Er zijn nieuwe instellingen toegevoegd waarmee documenten die bij een zaak horen gefilterd kunnen worden op basis van rollen en het type zaak. Hierdoor kan beter worden bepaald wie toegang heeft tot welke documenten. * Het toewijzen van een taak is vernieuwd en duidelijker gemaakt: Als een taak nog niet is toegewezen, kun je nu kiezen om de taak direct aan jezelf toe te wijzen of aan een andere gebruiker; Bij het kiezen van een andere gebruiker kun je zoeken in de gebruikerslijst; De huidige gebruiker wordt bovenaan de lijst geplaatst voor snelle selectie; Als een taak al is toegewezen, kun je via een bewerkoptie de toewijzing aanpassen of verwijderen. Deze verbeteringen gelden zowel in de takenlijst binnen een zaak als op de algemene takenpagina. * Het aanpassen van een vervaldatum werkt nu op dezelfde manier als het aanpassen van de taaktoewijzing. Wanneer een taak al een vervaldatum heeft, kun je deze eenvoudig bewerken of verwijderen via een bewerkoptie. * Er zijn een aantal problemen opgelost, waaronder: geselecteerde filters voor status of tags die soms per ongeluk werden verwijderd; taakzoekvelden die bij het exporteren van een zaak verkeerd werden opgeslagen, waardoor importeren niet mogelijk was; een proceslink bij een gebruikerstaak die soms niet werd uitgevoerd; een documentveld dat soms niet geselecteerd kon worden bij het configureren van een kolom in een zaakoverzicht; problemen bij het in bulk toewijzen van zaken waarbij rechtencontroles niet altijd correct werden toegepast; en een fout waarbij het twee keer selecteren van hetzelfde item in een keuzelijst in de takenlijst ervoor kon zorgen dat de lijst niet meer goed werkte en andere bugs. ### GZAC Valtimo v13.18.0 04 maart 2026 - nieuwe minor release met verbeteringen en bugfixes: * Het toewijzen van een gebruiker aan een zaak is nu duidelijker en consistenter. Je kunt een gebruiker zoeken en de toewijzing bevestigen met een knop, vergelijkbaar met hoe taken worden toegewezen. * Enkele maatwerkinterface-onderdelen zijn vervangen door standaardcomponenten. Dit zorgt voor een meer consistente gebruikerservaring binnen de applicatie. * Sommige elementen in pop-ups passen zich nu beter aan aan lichte en donkere thema’s, waardoor de leesbaarheid verbetert. * Het systeem kan nu meer gebruikers laden bij het selecteren van iemand om een zaak aan toe te wijzen. Dit is vooral handig voor organisaties met grote gebruikersdirectories. * Bug-fixes: bepaalde technische velden uit authenticatietokens worden niet langer automatisch geïnterpreteerd als gebruikersrollen; de toegewezen gebruiker en de vervaldatum worden nu consistent getoond in het taakdetailvenster; wanneer taken in real time worden bijgewerkt, blijft informatie zoals de toegewezen gebruiker en referentiesleutel behouden; als de vervaldatum van een taak is wijzigt, wordt de takenlijst nu automatisch vernieuwd; wanneer een vervaldatum wordt ingesteld of verwijderd, verschijnt er nu een melding; oude taakinformatie blijft niet langer zichtbaar nadat het taakdetailvenster is gesloten. ### GZAC Valtimo v13.17.0 25 februari 2026 - nieuwe minor release met een nieuwe functionaliteit en bugfixes: * Er is een nieuwe feature uitgerold: Slimmere zoekfilters in tabellen. Filters passen zich automatisch aan het type gegevens in een kolom aan (bijvoorbeeld tekst of datum). Hierdoor kunnen waarden in het juiste formaat worden ingevoerd en kunnen resultaten sneller en intuïtiever worden verfijnd. * Bij het aanmaken of bekijken van een process-link wordt nu de naam van de geselecteerde pluginconfiguratie getoond. Zo is direct duidelijk welke configuratie wordt gebruikt. * Deze release bevat ook enkele bugfixes: er is een probleem opgelost waarbij de datumkiezer van de vervaldatum in een taak niet meeveranderde wanneer de applicatietaal werd aangepast; de lijst met beschikbare processen wordt nu altijd geladen ook als er een proces zonder naam bestond; verschillende verbeteringen in formulieren en bestandsuploads en andere. ### GZAC Valtimo v13.16.0 18 februari 2026 - nieuwe minor release met onder andere nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bugfixes: * Het is nu mogelijk om de oude resultaten van een zaak eenvoudig te verwijderen na heropening van een zaak * Het is nu ook mogelijk een bewaartermijn te instellen op basis van de zaakstatus. Wanneer deze termijn verloopt wordt de zaak automatisch verwijderd, worden bijbehorende processen en historie opgeschoond en wordt de zaak (indien van toepassing) ook verwijderd uit gekoppelde systemen. * Bouwblokken hebben nu hun eigen formulieren. Deze kunnen direct binnen het bouwblok worden aangemaakt, aangepast, geüpload en verwijderd. Bij export of import worden deze formulieren automatisch meegenomen. * Taken vanuit bouwblokken verschijnen nu automatisch in de takenlijst van een zaak.\ Daarnaast is automatische toewijzing mogelijk wanneer een behandelaar is ingesteld. * Wat is opgelost: Bij het inrichten van formulieren zijn nu altijd de juiste gegevensbronnen beschikbaar, afhankelijk van het type proces; een probleem opgelost waarbij meldingsabonnementen niet opnieuw werden geactiveerd na wijzigingen; een fout verholpen waarbij de JSON-editor soms niet werd weergegeven bij het bewerken van formulieren of documenten en andere ### GZAC Valtimo v13.15.0 11 februari 2026 - nieuwe minor release met verbeteringen en verdere uitbrijdingen van widgets verbeteringen: * De widgets *Velden*, *Collectie* en *Tabel* ondersteunen nu kleuraanpassing. Tijdens het aanmaken van de widget kan een kleur worden geselecteerd:
* Wat is opgelost in deze release: * JSON-editor wordt nu altijd weergegeven bij het werken met de JSON-editor voor document- of formulierdefinities, * er is een probleem opgelost waarbij aangepaste widgets onterecht gegevensophaalacties startten. * versietags van DMN-beslissingstabellen zijn nu correct bijgewerkt bij het koppelen van een proces aan een casusdefinitie en andere bug-fixes ### GZAC Valtimo v13.14.0 4 februari 2026 - nieuwe minor release met onder andere nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bug-fixes: * De plugin “Link document to zaak” ondersteunt nu twee nieuwe properties: ‘vernietigingsdatum’ en ‘status’. Deze worden toegevoegd aan het zaakinformatieobject tijdens het koppelen van een document aan een zaak. * Bij het verwijderen van een zaak worden gekoppelde documenten nu alleen verwijderd uit de Documenten API als ze niet aan andere zaken zijn gekoppeld. Documenten die aan meerdere zaken zijn gekoppeld blijven beschikbaar; alleen de relatie tussen de zaak en het document wordt verwijderd. * Bouwblokken kunnen nu worden aangeroepen vanuit onafhankelijke processen die niet aan een zaak zijn gekoppeld. * Wat is opgelost in deze release: een nieuw aangemaakte zaak binnen de Zaken API plugin is nu correct aangekoppeld aan de case wanneer deze wordt gebruikt in een bouwblok, het contextmenu in het case-detail toont de actie 'Ontkoppelen' nu alleen wanneer de gebruiker beschikt over de juiste toewijzingsrechten, de uploadmodals voor casedefinities en bouwblokken zijn consistenter vormgegeven en andere kleinere fixes ### GZAC Valtimo v13.13.0 28 januari 2026 - minor release met super belangrijke functionaliteiten waaronder: * Bouwblokken - Met Bouwblokken kunnen veelgebruikte processtappen eenvoudig opnieuw ingezet worden in meerdere zaken. Dit zorgt ervoor dat gedeelde onderdelen van processen overal hetzelfde blijven en makkelijker te beheren zijn. Bouwblokken kunnen ook eenvoudig worden meegenomen naar andere omgevingen. * Integratie met IKO-server - de GZAC-gebruikers kunnen nu een actueel en compleet overzicht krijgen van klant- en objectinformatie. Hierdoor kunnen burgers, bedrijven en instellingen sneller en duidelijker worden geholpen. * Widget-configuratie is nu beschikbaar gemaakt voor custom components * Verplichte velden zijn aangepast voor "*Employee*", "*Organisational unit*" en "*Branch*" in Zaken API * Het is nu mogelijk om te wisselen tussen de stappen van de configuratie binnen de proceslink-modal. * Een paar bugfixes, o.a. taken worden niet langer automatisch afgesloten wanneer een andere gebruiker de taaktoewijzing wijzigt, de LockProvider-configuratie ondersteunt nu het instellen van de tijdzone via configuratie-eigenschappen en gebruikt standaard UTC als er niets is opgegeven. ### GZAC Valtimo v13.12.0 21 januari 2026 - deze release bevat: * Duidelijkere versieregels voor casedefinities: bij het aanmaken van een casedefinitie wordt nu duidelijk aangegeven dat het versienummer een standaard formaat moet volgen (bijvoorbeeld: 1.0.0). * Betere zichtbaarheid wanneer een proces een probleem ondervindt - het is nu mogelijk om automatisch een foutmelding vast te leggen wanneer een Operaton-proces in een incidentstatus terechtkomt. Dit helpt teams om problemen sneller te signaleren en indien nodig meldingen (alerts) in te stellen. Meer informatie hierover vind je in de documentatie over incident error logging. * Wat is opgelost in deze release: We hebben een probleem opgelost waarbij de applicatie `logging_event`-fouten kon tonen bij het opstarten met een lege database ### ### GZAC Valtimo v13.11.0 14 januari 2026 - nieuwe minor release met onder andere nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bug-fixes: * Er is een nieuwe functionaliteit toegevoegd aan de Documenten API: het is nu mogelijk om bestandstypen te beperken in de uploader FormIO-component. De bestandsextensie van het geüploade bestand weerspiegelt nu altijd het daadwerkelijke bestandstype, ook wanneer we de bestandsnaam programmatisch instellen vanuit de Documenten API-uploadercomponent. * Om de gebruikerservaring te verbeteren en de systeemprestaties te verhogen, hebben we lazy loading geïntroduceerd voor de case widgets. * Wat is opgelost in deze release: paginering op de keuzeveld-pagina, een fout bij het ophalen van gebruikers uit Keycloak (versie 26.3.0 of nieuwer), de documenttype-dropdown van de Documenten API. ### GZAC Valtimo v13.10.0 7 januari 2026 – De eerste release van 2026 bevat een aantal kleine verbeteringen: * De lijst met zaakdefinities in het menu is nu alfabetisch gesorteerd. * Er is een nieuwe actie toegevoegd aan de Zaken API-plugin voor het bijwerken van de startdatum van een zaak. * Diverse kleine maar belangrijke bugfixes, waaronder: de lijst met dossiers is weer zichtbaar op het JsonSchemaDocument, een migratieprobleem bij een groot aantal zaken is opgelost en everige kleine fixes ### GZAC Valtimo v13.9.0 / 13.9.1 24 december 2025 - een klein release met een belangrijke feature en bug-fix: * Er is nieuwe functionaliteit toegevoegd: wanneer dit is ingeschakeld, worden bestanden die zijn geüpload naar de Documenten API of die zijn opgeslagen in tijdelijke bestandsopslag gescand op virussen. * Opgelost: bij het uploaden van een ZIP-bestand worden de bestaande gegevens niet langer overschreven. ### GZAC Valtimo v13.8.0 17 december 2025 – nieuwe minor release met onder andere nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bug-fixes: * De case properties kunnen nu direct vanuit Form.io worden aangepast. Ondersteunde TargetKeys-waarden: * `case:assigneeId` — past de case-verantwoordelijke aan * `case:internalStatus` — past de interne status van de case aan * `case:caseTags` — voegt een tag toe aan de case * Key en value kunnen nu worden geconfigureerd in de custom component widgets. * Documenttypes in de Documenten API zijn alfabetisch geordend en doorzoekbaar. * De Zaken API-plugin is uitgebreid met een nieuwe actie om een zaaknotitie te creëren en aan de zaak te koppelen. * Deze release bevat ook enkele bug-fixes, waaronder process-links zijn nu gefixt met de juiste versie; vertalingen in de Catalogi API zijn gecorrigeerd. ### GZAC Valtimo v13.7.0 10 december 2025 - een klein release met paar nieuwe features en bug-fixes: * Er zijn drie nieuwe *retry cycle*-opties beschikbaar voor Tasks, Call Activities, Subprocesses en Events: **DEFAULT**, **QUICK** en **CRITICAL**, die aangepast en gedefinieerd kunnen worden. * Alle widgets hebben nu ook een compacte modus. Dit kan worden ingesteld tijdens de widgetconfiguratie
* Kleine bugfixes zijn ook doorgevoerd, waaronder verbeteringen aan plugin, en gedraag van Auto Key input component. ### GZAC Valtimo v13.6.0 27 november 2025 - nieuwe minor release met o.a nieuwe functionaliteiten en diverse bug-fixes: * Zaken API-plugin heeft enkele veranderingen: een datum voor een zaakstatus kan nu worden ingesteld en zaakbesluiten kunnen nu worden opgehaald * De Besluiten API plugin is uitgebreid met een plugin action waarmee de vervaldatum en vervalreden op een eerder vastgelegd besluit aangepast kan worden * Een nieuwe widget — de kaart-widget — is toegevoegd * Een actieknop kan nu bij bijna alle widgets worden toegevoegd tijdens de configuratie. Deze knop kan worden gebruikt om een zaak te starten of de gebruiker naar een externe link te brengen * Er zijn meerdere bugfixes en UI-verbeteringen doorgevoerd. Zo worden radioknoppen nu naast elkaar getoond, gaat de applicatie beter om met tijdzone-informatie, is de verwerking bij het ophalen van gebruikers sneller, kunnen icoontjes nu worden toegevoegd tijdens de widget-configuratie en meer. ### GZAC Valtimo v13.5.0 05 november 2025 - nieuwe minor release met o.a nieuwe functionaliteiten, verbeteringen en bug-fixes: * OpenZaak-plugin is bijgewerkt met een nieuwe actie waarmee een Zaak-rolen kunnen worden verwijderd zodra deze niet langer beschikbaar zijn. * Meerdere beveiligingsverbeteringen aan de applicatie zijn doorgevoerd. * Prestatieverbeteringen bij het ophalen van taken en zaken zijn nu uitgerold. * Meerdere bug-fixes, onder anderen koppelingen tussen processen en formulieren worden nu altijd correct meegenomen, zaaktags en header-widgets worden nu goed overgenomen in nieuwe conceptversies, bij het uploaden van een document wordt het veld met document typen automatisch ingevuld (indien beschikbaar), bij het aanmaken van een nieuwe zaak-widget worden voorwaarden van eerder geopende widgets niet langer vooraf ingevuld, de titels van FormIO- en aangepaste widgets worden nu correct weergegeven, widgets UI correcties en meer. ### GZAC Valtimo v13.4.0 21 oktober 2025 – Deze release bevat: * Snelle zoekfunctie toegevoegd aan de case lijst * Kolommen in de case lijst kunnen nu worden verborgen of weergegeven, zodat relevante informatie gemakkelijker te zien is * Widgets kunnen nu worden gegroepeerd * En last but not least in dit pakket: de Case Header Widget, waarmee belangrijke case-informatie duidelijk bovenaan de detailpagina wordt weergegeven. * Kleine bugfixes zijn ook doorgevoerd, waaronder verbeteringen aan vertalingen, de knop-UI, plugin configuraties en meer. ### GZAC Valtimo v13.3.0 8 oktober 2025: nieuwe minor release met o.a nieuwe functionaliteiten: * Gebruikers kunnen nu case-objecten toevoegen aan een case * Bij het aanmaken van een nieuwe case in Open Zaak is het nu mogelijk om meer case-details toe te voegen * Condities kunnen nu worden gedefinieerd en ingesteld voor de weergave van case-widgets * Diverse bugfixes, zoals verbeterde prestaties van widget pagina’s, algemene performance verbeteringen, kleine UI-correcties en verbeterd gedrag van de verzoek-plugin. ### GZAC Valtimo v13.2.0 16 september 2025: verdere uitbreidingen van v13, waaronder: * Case-widgets hebben nu een klikbare link waarmee case-informatie in een nieuw tabblad kan worden geopend. * Het is nu mogelijk om direct van een taak naar een case over te schakelen. * Case-informatie kan nu worden geëxporteerd. * Beveiliging van toegangsrechten is verder verbeterd. * Een snelle zoekfunctie is toegevoegd. * De documentdefinitie naam wordt nu automatisch ingevuld op basis van de huidige case. * Diverse bug-fixes met betrekking tot de migratie van V12 naar V13, vertalingen en processen. ### GZAC Valtimo v13.1.0 20 augustus 2025: Beta - release met uitbreidingen is beschikbaar - dit zit erin: * Case Definition-controle maakt het nu mogelijk voor gebruikers om details te bekijken op basis van hun toegewezen rol * Gebruikers kunnen nu kolommen en zoekvelden zelf configureren * Widgets kunnen nu ook worden ingesteld * Verbeteringen aan de Notificaties API zijn doorgevoerd voor meer betrouwbaarheid en betere prestaties * Een nieuwe aanpak voor Form.io-formuliervertalingen is geïmplementeerd * Diverse systeemverbeteringen met betrekking tot deployments, toegangsbeheer en algemene stabiliteit. ### GZAC Valtimo v13.0 Beta release 22 mei 2025: de Beta release van Valtimo 13 is uit, met daarin: * Alles gerelateerd aan een dossier on 1 plek: een duidelijk overzicht wat bij elkaar hoort * Alles geversioneerd: maak sneller een nieuwe iteratie zonder zorgen over backwards compatibility * Concept dossier definities: laat de gebruikers werken de processen testen i.p.v WIP * Betere performance, verbeterde veiligheid * SSE: realtime updates! * And meer.. stay tuned! Wil je deze Beta versie uitproberen? Stuur hier dan je [verzoek](https://request.demo.k8s.ritense.com/). ### GZAC Valtimo v12.14 coming soon... 29 mei 2025: ‼️Breaking change: versie 12.13.0 introduceert de implementatie van toegevoegde rolpermissie controles. Deze versie lost kwetsbaarheid (CVE 8,6) op in de Objecten-API plugin, [hier](https://github.com/advisories/GHSA-965r-9cg9-g42p) verder uitgelegd. ### GZAC Valtimo v12.13 (alleen back-end) ### GZAC Valtimo v12.12 9 mei 2025, een kleine release met één nieuwe functionaliteit en 2 bugfixes: * Mogelijkheid om einddatum van een taak aan te passen vanuit de taken modal (voor een gebruiker met de juiste rechten hiervoor)

Aanpassen einddatum in taak

* Bugfix rondom procesvariabele type Map ### GZAC Valtimo v12.11 10 april 2025: * Dossiertags kunnen nu worden toegevoegd aan een dossier om extra informatie mee te geven aan het dossier. Tags kunnen getoond worden in de dossierlijst, op het dossierdetailpagina en kunnen gebruikt worden bij het zoeken van een dossier uit de dossierlijst.

Dossiertags

* Externe startformulieren kunnen geconfigureerd worden voor een dossiertype. Wanneer dit is geconfigureerd, wanneer je klikt op het aanmaken van een nieuw dossier, opent dit de geconfigureerde URL in een nieuwe browser tab. * Meer components zijn omgezet naar het Carbon design systeem * Verschillende bugfixes, zoals die gerelateerd aan het afhandelen van formulieren en het Form.io valuta component ### GZAC Valtimo v12.10 3 april 2025: nieuwe minor release met o.a.: * Optie tot het verbergen van taken die niet tot de afhandelrechten behoren van betreffende gebruiker * Verscheidene bugfixes ### GZAC Valtimo v12.9 26 maart 2025: * De overzichtelijkheid van de loggingdetails is verbeterd. Belangrijke regels in de stacktrace zijn nu gemarkeerd zodat ze beter leesbaar zijn en zodat er sneller 'gedebugged' kan worden. * Verscheidene bugfixes, bv. bugs gerelateerd aan geüploade bestanden en Carbon tags ### GZAC Valtimo v12.8 4 maart 2025: * Proceslinkconfiguraties kunnen nu herbruikt worden. Je kan nu een configuratie importeren van een andere proceslink vanuit dezelfde plugin.

Importeer configuratie

* Verbergen van lege dossierwidgetvelden * Rollen en rechten voor Documenten API documenten. Toegang o.b.v. gebruiker kan ingeregel worden om documenten te bekijken, creeëren, beerkend en verwijderen * Verscheidene bugfixes ### GZAC Valtimo v12.7 21 januari 2025: * Taakinformatie beschikbaar op het dashboard

Taakinformatie op het dashboard

* Knoppen op de dossierwidgets om een ad-hoc/supporting proces te starten * De optie om dossierwidgets and dashboardwidgets te dupliceren * Value path selectoren, voor * Dashboard widgets * Verzoek, Portaaltaak en SmartDocuments plugin * Ondersteuning voor custom UI componenten om taken te beheren * Verschillende bugfixes ### GZAC Valtimo v12.6 20 december 2024: In deze laatste release van het jaar: * Ondertitels voor taken om meer context te geven aan de zaakbehandelaar

Ondertitel voor een taak (configuratiescherm)

Ondertitel voor een taak

* De mogelijkheid om een ​​zaak te verwijderen gelijk vanaf de zaakdetailpagina (gebruiker moet hier wel rechten tot hebben) * Een enorme prestatieverbetering in PBAC door het cachen van de gebruikersgegevens * Toegangscontrole op gegevens in de startformulieren van ondersteunende processen * Ondersteuning voor nieuwe regels in zaaknotities * Niet langer verwijderen en opnieuw aanmaken van Notificatie API-abonnementen bij het opstarten * Zaakdetails-object automatisch koppelen aan de Zaak * Dashboard: * Persoonlijke dashboardwidgets. Je kan bijvoorbeeld op het dashboard het 'aantal aan mij toegewezen zaken' zien) * Klikbare dashboardwidgets naar een configureerbare URL. Bv. een widget die het aantal dossiers laat zien o.b.v. specifieke criteria kan doorlinken naar de dossierlijstpagina met hetzelfde toegapaste filter * Zaakwidgets die langere teksten op meerdere regels kunnen weergeven * Configureerbare uploadvelden voor Documenten API, zodat zaakbehandelaars niet telkens elk veld hoeven in te vullen

Configureerbare Documenten API metadata

* Een handige, niet-toegankelijke zaakdetailpagina wanneer u geen rechten hebt om te bekijken * Een oplossing voor de terugknop op de zaakdetailpagina * Diverse andere kleinere dingen en bugfixes ### GZAC Valtimo v12.5 22 november 2024: Deze release bevat: * Logging - bekijken en filteren/zoeken van logs in admin UI (na 21 dagen worden de logs automatisch verwijderd voor het voorkomen van een alsmaar groter wordende database).

Overzicht in Admin > Logs

Filteren van de logs

* Uploaden ZGW documenten in gedeeltes (zodat grote files toch nog toegevoegd kunnen worden). * Gebruiken omgevingsvariabelen voor proceslink autodeployment * Bugfixes ### GZAC Valtimo v12.4 25 oktober 2024: :warning: Deze release bevat een potentiële breaking change, nl. de vervanging van WebClient door RestClient, wat de stabiliteit verbetert. Verder in deze release: * De taken panel: bewerkstelligt gebruikers te navigeren tussen dossiertabs tegelijkertijd tijdens het invullen van het takenformulier. Admins kunnen instellen of het formulier in de modal of in de takenpanel getoond moet worden.
* Veel Formulieren Flow verbeteringen * Een nieuwe manier om formulieren te configureren is beschikbaar, nl. via een URL. Bij het gebruiken van deze feature kunnen externe formulieren worden gebruikt om een proces te starten of een gebruikerstaak te submitten. * Bij het selecteren van een informstieobjecttype, bv. bij het uploaden van een document, de lijst van resultaten is nu gefilterd en ducmenttypes zijn alleen zichtbaar als: * ze definitief zijn/gepubliceerd * ze een valide startdatum hebben dat in het verleden ligt * ze geen einddatum hebben die al is gepasseerd * De documentenlijst ondersteunt nu het tonen van resultaten op verschilende pagina's, oftewel 'pagination' * Wanneer audit events zijn geïnitieerd bij het systeem is de auteur nu 'systeem' i.p.v. 'anoniem'. * O.a bugfixes ### GZAC Valtimo v12.3 20 september 2024: In deze release: * \[Documenten API] Geüploade documenten URLs worden nu lokaal opgeslagen in GZAC en opgevraagd door een REST API. Dat opent de deur naar het maken van een document-download form.io component, zowel als het uploaden van een document zonder het te hoeven selecteren voor het aanmaken van het besluit. * De taken panel feature, achter een feature toggle (enableTaskPanel) * Het eerste gedeelte van technische logging verbeteringen * Verschillende bugfixes ### GZAC Valtimo v12.2 19 augustus. In GZAC Valtimo 12.2 is het mogelijk om de dossierpagina samen te stellen met behulp van de nieuwe **widgets**. Data uit meerdere **bronnen** kan eenvoudig worden getoond in een widget. Naast standaard datavelden zijn er meerdere vormen beschikbaar, zoals een tabel.
In GZAC Valtimo 12.2 biedt de beheeromgeving ondersteuning voor het selecteren van data, in plaats van het handmatig opgeven van een pad (JsonPath of JsonPointer). Dit maakt het configureren van bijvoorbeeld zoekvelden of kolommen eenvoudiger, sneller en minder foutgevoelig. ### GZAC Valtimo v12.1 25 juli. In GZAC Valtimo 12.1 zijn er een aantal verbeteringen doorgevoerd aan de Documenten tab. De getoonde kolommen in de Documenten lijst zijn nu configureerbaar door de beheerder, die daarmee per dossier-type kan bepalen welke informatie relevant is. Daarnaast kan de beheerder nu trefwoorden instellen die gebruikt kunnen worden om aan de Documenten te koppelen, en deze daarmee te filteren. {% embed url="" %} Ook is het in v12.1 mogelijk om taken te filteren op basis van dossierdata. De beheerder kan de zoekvelden in het taakscherm configureren per dossiertype. ### GZAC Valtimo v12.0 27 juni. In deze release zit o.a. de mogelijkheid **takenlijst** te filteren op het type dossier, en data uit de (zaak)dossier te te tonen in kolommen. Zo krijgen de taken de noodzakelijke contextuele informatie om zonder de taak te open te kunnen besluiten deze te behandelen. {% embed url="" %} Takenlijst filter {% endembed %} Er is een **dark mode** toegevoegd, na feedback over de 'witte' schermen bij intensief gebruik. Elke gebruiker kan deze instelling maken onder de persoonlijke settings.

GZAC Dark mode

Met behulp van **FormFlow** kunnen formulieren worden gebouwd die uit meerdere stappen bestaan, waarbij tussen de stappen backend code aangeroepen kan worden of condities kunnen worden uitgevoerd.
Er is een nieuwe editor ingebouwd, de open source **Microsoft Monaco editor** . Deze biedt de mogelijkheid om via de user interface JSON bestanden te beheren. Het **beheren van formulieren** is verbeterd, met onder meer de meer de mogelijkheid om direct via de admin in de JSON te werken. Daarnaast wordt er een preview getoond van het formulier dat gebouwd wordt, zodat je direct kan testen met data.
Dossiers kunnen in GZAC 12.0 standaard voorzien worden van een **status**, in te stellen door de beheerder. De dossierstatus wordt getoond op de dossierpagina en in de dossierlijst. Dossiers filteren op basis van de status is standaard mogelijk, evenals het aangeven dat dossiers met bepaalde statussen niet standaard in de lijst getoond moeten worden. ### GZAC Valtimo v11.3 Op 2 mei is GZAC Valtimo 11.3.0 gereleased. In deze nieuwe release wordt 'termijnbewaking' geintroduceerd, waarmee de einddatum van een Zaak kan worden aangepast in geval van een hersteltermijn. Op die manier kunnen inwoners geinformeerd worden over de verwachte doorlooptijd van hun verzoek. Daarnaast biedt de Zaak plugin nu ondersteuning voor Zaakeigenschappen. ### GZAC Valtimo v11.2 5 april 2023: release 11.2.0 is uit. In deze nieuwe release zijn een aantal nieuwe features beschikbaar, waaronder het kunnen importeren en exporteren van documentdefinities vanuit een ZIP archief. Verder worden nu ook Keycloak groepsrollen ondersteund in de Access control feature en zie je nu ook de versie van het proces op de 'progress' tab van een dossier. Zie voor de volledige lijst [hier](https://docs.valtimo.nl/release-notes/11.x.x/11.2.0/valtimo-backend-libraries) en [hier](https://docs.valtimo.nl/release-notes/11.x.x/11.2.0/valtimo-frontend-libraries). {% embed url="" %} Export en import van documentdefinitie {% endembed %} ### GZAC Valtimo v11.1 22 december 2023: release 11.1 is uit. In deze versie introduceren we 'tab management'. Met deze feature kunnen beheerders configureren welke tabbladen er getoond worden op de dossier-pagina. We ondersteunen standaard tabs, tabs met formulieren of custom frontend-componenten. De laatste patch op deze minor versie is 11.1.5, zie voor meer info [hier](https://docs.valtimo.nl/release-notes/11.x.x/11.1.5/valtimo-frontend-libraries). {% embed url="" %} Tab management {% endembed %} ### GZAC Valtimo v11.0 14 december 2023: release 11.0 is beschikbaar. In deze versie wordt Access control geïntroduceerd: een framework om fijnmazig toegangsrechten te beheren. De beheerder kan de permissies configureren met behulp van de JSON-editor in de beheeromgeving. Versie 11.0 bevat diverse security- en performance verbeteringen. Ook is verouderde code opgeschoond. {% embed url="" %} Access control {% endembed %} ### GZAC Valtimo v10.8 1 december 2023, release 10.8 is beschikbaar en de laatste patch release voor deze minor (10.8.3 is gereleased op 19 februari). In deze versie zijn er eigenschappen (verloopdatum en zaak) toegevoegd aan de portaaltaak, wanneer een portaaltaak is aangemaakt via de portaaltaak plugin. Daarnaast is de performance is verbeterd en verschillende bug fixes zijn doorgevoerd, zie voor meer gedetailleerde informatie [hier](https://docs.valtimo.nl/release-notes/10.x.x/10.8.0/valtimo-backend-libraries). ### GZAC Valtimo v10.7 4 oktober 2023, release 10.7 is beschikbaar voor download. Nieuw in deze release: **Dashboards** {% embed url="" %} **Kleine uitbreidingen** * Notities kunnen nu worden bewerkt en verwijderd.
* Taken kunnen nu automatisch met het zaakdossier verhuizen naar een andere behandelaar. * Het kruimelpad en de paginatitel zijn omgezet naar het Carbon Design System. Er zijn in de hele applicatie nieuwe kruimelpaden en paginatitels geïntroduceerd om een consistente gebruikerservaring met Carbon-componenten te bieden. * Menu-items kunnen in een nieuwe tab worden geopend door met de rechtermuisknop op een item te klikken. ### GZAC Valtimo v10.3 24 februari 2023, release 10.3 is beschikbaar voor download. Nieuw in deze release: **Zoekopdrachten delen met collega's** Zoekopdrachten kunnen nu worden gebookmarkt en worden doorgestuurd naar collega's, indien ze de juiste rechten hebben tot het Zaakdossier. **Ondersteuning voor selectielijsten in zoek** In de configuratie van zoekvelden is nu de mogelijkheid om keuzelijsten te maken. {% embed url="" %} **De lijst van bug-fixes, beveilingsverbeteringen en kleinere features** is te vinden op . ### GZAC Valtimo v10.2 30 januari 2023*.* Release 10.2 is beschikbaar! Nieuw in deze tweede release van 2023: **Notities** De release heeft een eerste eenvoudige opzet van notities. Medewerkers kunnen aantekeningen bij een Zaakdossier maken. Dit maakt het mogelijk om naast de gestructureerde zaak-data ook wat informelere informatie bij te houden over een zaak. De informatie wordt in laag 4 opgeslagen - in de loop van dit jaar wordt ondersteuning voor de [Contactmomenten API](https://vng-realisatie.github.io/gemma-zaken/standaard/contactmomenten/) verwacht. {% embed url="" %} **Plugins voor de** [**VNG Realisatie Notificaties API** ](https://vng-realisatie.github.io/gemma-zaken/standaard/notificaties/index)**standaard en de** [**OpenNotificaties**](https://github.com/open-zaak/open-notificaties) **implementatie** Er zijn twee nieuwe plugins! De Notificaties API plugin maakt het mogelijk om vanuit GZAC notificaties uit te wisselen met alle software die de VNG Realisatie standaard ondersteunt. De tweede plugin levert authenticatie voor de OpenNotificaties implementatie die is ontwikkeld door Maykin onder regie van Dimpact. Het is nu mogelijk om zonder code notificaties te sturen en te ontvangen vanuit een procesmodel. **Beheren van kolommen in een Zaakdossierlijst** Voor beheerders is het nu mogelijk om via de admin-schermen de kolommen van een zaakdossier in te stellen. Dit kon voorheen alleen in een configuratie-file. De beheerder kan de lijst samenstellen uit alle eigenschappen die in het Zaakdetail Object zijn opgenomen, aangevuld met enkele altijd beschikbare eigenschappen zoals de startdatum. {% embed url="" %} **Plant-een-boom-knop** Vanuit een persoonlijk initiatief, onder de log-uitknop is een knop toegevoegd waarmee je een verzoek kan sturen een boom te planten om de CO2 uitstoot voor de installatie te compenseren. Eén per persoon :-). **GZAC editie standaard plugins** Vanaf deze release komt een selectie aan plugins standaard mee met de GZAC editie, steeds in hun laatste versie, waarbij de compatibiliteit wordt bewaakt. Zo hoef je niet zelf plugins toe te voegen - en zijn ze ook zonder bouwen beschikbaar. **En een lijst van bug-fixes, beveilingsverbeteringen en kleinere features.** De complete lijst staat op en ### GZAC Valtimo v10.1 15 januari 2023. Release 10.1 is beschikbaar! Deze sprint is er ook nog een laatste release van Major 9 vrijgegeven (9.26.0), wat direct de laatste is in die reeks. Vanaf nu zullen er alleen security- en bugfixes worden vrijgegeven met hotfixes. #### FormFlow Deze release brengt uitbreidingen in FormFlow. FormFlow maakt het mogelijk om binnen een gebruikerstaak formulieren te bouwen die uit stappen bestaan – zoals de belastingdienstformulieren. Het is nu mogelijk om ‘server side’ conditionele volgende stappen te definiëren. Bijvoorbeeld, op basis van een bedrag dat de invuller aangeeft kan worden bepaald of de aanvrager in aanmerking komt voor een subsidie. Indien de aanvrager niet in aanmerking komt, wordt de aanvraag niet ingediend – en wordt dus op voorhand voorkomen dat er een Zaak wordt aangemaakt die tot afwijzing leidt – met besparing van het werk dat daarbij komt kijken. {% embed url="" %} Verder zijn er verbeteringen die het implementeren sneller maken, en is er feedback van gebruikers verwerkt, zoals het opslaan van gegevens als er een stap terug wordt gezet. Alle details staan in de [documentatie](https://docs.valtimo.nl/release-notes/10.x.x/10.1.0/valtimo-backend-libraries). #### Basisprocessen Het eerste Basisproces staat op Github. Basisprocessen helpen gemeentes om snel een bedrijfsproces op te zetten aan de hand van een voorbeeld. Een beetje van jezelf en een beetje van Maggi. Een Basisproces wordt geïmporteerd in GZAC en waar nodig aangepast aan lokale wensen en eisen. Een email-template zal bijvoorbeeld lokaal anders zijn, en een rechtenstructuur ook. Er is op dit moment een eerste voorbeeld beschikbaar. Wil je aan de slag, zorg dat je een implementatie kan builden hebt en start bij de [documentatie](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/Basisprocessen).
# Sprint reviews 15 oktober 2026 {% embed url="" %} 17 september 2026 {% embed url="" %} 20 augustus 2026 {% embed url="" %} 06 augustus 2026 {% embed url="" %} 23 juli 2026 {% embed url="" %} 9 juli 2026 {% embed url="" %} 25 juni 2026 {% embed url="" %} 11 juni 2026 {% embed url="" %} 28 mei 2026 {% embed url="" %} 30 april 2026 {% embed url="" %} 16 april 2026 {% embed url="" %} 2 april 2026 {% embed url="" %} 19 maart 2026 {% embed url="" %} 19 februari 2026 {% embed url="" %} 05 februari 2026 {% embed url="" %} 22 januari 2026 {% embed url="" %} 8 januari 2026 {% embed url="" %} 11 december 2025 {% embed url="" %} 27 november 2025 {% embed url="" %} 13 november 2025 {% embed url="" %} 30 oktober 2025 {% embed url="" %} 16 oktober 2025 {% embed url="" %} 02 oktober 2025 {% embed url="" %} 18 september 2025 {% embed url="" %} 4 september 2025 {% embed url="" %} 21 augustus 2025 {% embed url="" %} 7 augustus 2025 {% embed url="" %} 24 juli 2025 Geen sprint review in verband met vakantie. 10 juli 2025 Geen sprint review in verband met vakantie. 26 juni 2025 {% embed url="" %} 12 juni 2025 {% embed url="" %} #### 15 mei 2025 {% embed url="" %} #### 1 mei 2025 {% embed url="" %} #### 17 april 2025 {% embed url="" %} #### 3 april 2025 {% embed url="" %} #### 20 maart 2025 {% embed url="" %} #### 6 maart 2025 {% embed url="" %} #### 20 februari 2025 {% embed url="" %} #### 6 februari 2025 {% embed url="" %} #### 23 januari 2025 {% embed url="" %} #### 9 januari 2025 {% embed url="" %} #### 28 november 2024 {% embed url="" %} #### 14 november 2024 {% embed url="" %} #### 31 oktober 2024 {% embed url="" %} #### 17 oktober 2024 {% embed url="" %} 3 oktober 2024 {% embed url="" %} #### 19 september 2024 {% embed url="" %} #### 5 september 2024 {% embed url="" %} #### 22 augustus 2024 {% embed url="" %} #### 8 augustus 2024 {% embed url="" %} #### 25 juli 2024 {% embed url="" %} #### 11 juli 2024 {% embed url="" %} #### 27 juni 2024 {% embed url="" %} **13 juni 2024** {% embed url="" %} **30 mei 2024** {% embed url="" %} **16 mei 2024** {% embed url="" %} **2 mei 2024** {% embed url="" %} **18 april 2024** {% embed url="" %} **4 april 2024** {% embed url="" %} **7 maart 2024** {% embed url="" %} **22 februari 2024** {% embed url="" %} **29 januari 2024** {% embed url="" %} **14 december 2023** {% embed url="" %} **30 november 2023** {% embed url="" %} **16 november 2023** {% embed url="" %} #### 2 november 2023 {% embed url="" %} #### 19 oktober 2023 {% embed url="" %} #### 5 oktober 2023 {% embed url="" %} #### 7 september 2023 {% embed url="" %} #### 24 **augustus 2023** {% embed url="" %} #### **10 augustus 2023** {% embed url="" %} #### 27 juli 2023 {% embed url="" %} #### 13 juli 2023 {% embed url="" %} #### 29 juni 2023 {% embed url="" %} #### 15 juni 2023 {% embed url="" %} #### 1 juni 2023 {% embed url="" %} #### 4 mei 2023 {% embed url="" %} #### 20 april 2023 {% embed url="" %} # Sturing **Stuurgroep** Voor de GZAC-editie bestaat een stuurgroep, bestaande uit afgevaardigden van partijen die financieel bijdragen aan de open source ontwikkeling. De groep bepaalt de ontwikkelrichting. Er zijn circa 16 online bijeenkomsten per jaar, en vier keer per jaar wordt een fysieke bijeenkomst georganiseerd. **Sprint reviews** Eens per twee weken wordt het resultaat van een sprint getoond in een openbare, online sprint review. De opnames daarvan worden online gedeeld en zijn voor iedereen openbaar. **Prioritering wensen (user stories)** Wensen kunnen worden ingebracht in de vorm van een issue op Github: . Vervolgens kan de indiener kiezen het issue zelf te bouwen. In dat geval wordt [deze](https://docs.valtimo.nl/contributing-to-valtimo/contributing-to-valtimo) procedure gevolgd. Het productteam verwerkt ook elke sprint issues. De Product Owner prioriteert. Hierbij spelen onder andere de volgende factoren een rol: * Past de feature in de productvisie * Past de feature in een thema dat met de stuurgroep is afgesproken * Heeft de feature een zwaarwegend belang voor de organisatie, bijvoorbeeld als afhankelijkheid voor de implementatie van een proces * Zijn er meerdere organisaties die deze feature ook belangrijk vinden. Daarbij is een van de maatstaven het aantal reacties dat aan een issue wordt gegeven:
**Grotere uitbreidingen (Epics)** De product roadmap wordt bepaald door de stuurgroep. Elke deelnemer kan roadmap items inbrengen. Elk nieuw roadmap item wordt opgebouwd in de volgende structuur: * Doel * Context / achtergrond * Wat moet er gebeuren - wat is er nog niet en hebben we wel nodig? * Wat is het eindresultaat? * Wat valt er buiten scope? Tweewekelijks op donderdag worden nieuwe ingebrachte roadmap items besproken. Uiterlijk maandag voorafgaande dienen nieuwe items te zijn aangebracht bij de PO, zodat ze tijdig kunnen worden gedeeld met de leden van de stuurgroep en hen de kans te geven de ze inhoudelijk te beoordelen.\ \ Vervolgens wordt het volgende proces wordt doorlopen:
Indien de stuurgroep een nieuw aangebracht roadmap item een goed toevoeging op het product vindt, wordt het voorgelegd aan het ontwikkelteam voor de technische uitwerking. Dit proces neemt minimaal 1 en soms 2 sprints in beslag, afhankelijk van de complexiteit en het aantal betrokken (technische) stakeholders. De uitkomst is een technische uitwerking - soms in meerdere varianten van kwaliteit en omvang, met daarbij een schatting van de inspanning in manweken.\ \ Op basis van deze schatting en het technisch advies besluit de stuurgroep óf ze het roadmap item daadwerkelijk wil laten bouwen, in welke variant en wanneer. # Product roadmap De ontwikkeling van GZAC in 2026 staat opnieuw in het teken van drie hoofdthema’s: verdere verbeteringen rondom integraties met de IKO-client, sneller naar productie en een betere gebruikerservaring. ## Integratie met IKO Client We bouwen verder aan mogelijkheden voor het sorteren en filteren van data, voeren prestatieverbeteringen door en maken gegevensuitwisseling tussen het GZAC-dossier en Beeld eenvoudiger. Daarnaast onderzoeken we mogelijke nieuwe widgets en andere uitbreidingen. ## Sneller naar productie We investeren in tools en processen die het ontwikkel- en implementatieproces versnellen. Denk hierbij onder andere aan Git Sync en bouwblokken, die zorgen voor een stabieler fundament waarop toekomstige innovaties sneller gerealiseerd kunnen worden. ## Gebruikerservaring Ook de gebruiksvriendelijkheid van het platform krijgt veel aandacht dit jaar. We blijven de widgets verder verbeteren en introduceren quick search voor taken en documenten. Daarnaast werken we aan betere samenwerking binnen dossiers, zodat gebruikers efficiënter kunnen werken. ## Roadmap De product [roadmap](https://ritense.atlassian.net/jira/discovery/share/views/6a25d852-900a-46de-8e45-a4a7fa554de6) wordt eens per twee weken bijgewerkt, op basis van de actuele wensen. De stuurgroep bepaalt de roadmap.
# Compatibiliteitsbeleid ## Compatibiliteitsbeleid Deze policy beschrijft hoe GZAC omgaat met backward compatibility en welke onderdelen van het product stabiele contracten vormen. Het doel is om ontwikkelaars, implementatiepartners en beheerders te beschermen tegen onverwachte breuken bij upgrades, terwijl we ruimte houden voor gecontroleerde innovatie. *** ### Doel Dit beleid heeft drie doelen: 1. **Voorspelbaarheid:** Gebruikers kunnen veilig upgraden zonder dat bestaande implementaties breken. 2. **Transparantie:** Eventuele breaking changes worden vooraf aangekondigd en gedocumenteerd. 3. **Beheersbaarheid:** Alleen expliciet gemarkeerde stabiele interfaces vallen onder deze garantie. *** ### Stabiele onderdelen De volgende onderdelen worden als **stabiel** beschouwd. Breaking changes in deze onderdelen worden **niet zonder major release** geïntroduceerd: #### 1. REST API * De REST API’s van GZAC volgen semantische versiebeheer. * Nieuwe velden kunnen worden toegevoegd (backward compatible). * Bestaande endpoints, velden of response formats worden niet gewijzigd of verwijderd binnen een minor release. * Wijzigingen aan endpoints kunnen in een minor release worden geïntroduceerd met behulp van API versioning. Bijvoorbeeld: `/api/v2/endpoint/path` #### 2. Configuratiebestanden * JSON-configuraties (zoals dossier definities en formulieren) behouden hun structuur. * Nieuwe configuratie-opties (velden kunnen worden toegevoegd. * Bestaande keys of semantiek worden alleen gewijzigd bij een major release. #### 3. Outbox Events (CloudEvents) * De Outbox-eventstructuur en de bijbehorende CloudEvent-velden blijven stabiel. * Nieuwe eventtypes of attributen kunnen worden toegevoegd. #### 4. Custom Frontend Widgets & Tabs * Het mechanisme voor het registreren en gebruiken van custom widgets en tabs in de frontend is stabiel. * Breaking changes in Angular of build tooling worden alleen doorgevoerd bij een major release. #### 5. Applicatieconfiguratie * Environment variabelen en `application.yaml` properties blijven stabiel. * Sleutels worden niet hernoemd of verwijderd zonder migratiepad. * Nieuwe configuratie-opties kunnen worden toegevoegd zonder impact op bestaande omgevingen. *** ### Niet-stabiele onderdelen De volgende onderdelen vallen **niet** onder de breaking change garantie: * Interne API’s, zoals service classes * Feature-flags, previews of experimenten * Interne database-tabellen en queries * Niet-gedocumenteerde configuratie-opties * UI-styling en CSS selectors *** ### Breaking Changes Wanneer een breaking change noodzakelijk is: * Wordt deze aangekondigd in de release notes. * Wordt er, waar mogelijk, een migratiepad of fallback aangeboden. * Wordt het versienummer verhoogd volgens semver (major). # Impressies ### Formulierbouwer Onderstaande afbeelding is een voorbeeld van de formulierbouwer in GZAC. Hiermee maak je via drag and drop (klikken, slepen en loslaten) zelf formulieren die nodig zijn voor de afhandeling van de betreffende Zaak.

Formulierbouwer

### Dossiers Op de dossierlijstpagina zie je een overzicht van alle dossiers van een bepaald type dat je hebt geselecteerd.

Dossierlijst overzicht 'Generieke zaak' dossiertype

De zoekvelden en kolommen kunnen ingesteld worden onder het admin menu. Je kan bijvoorbeeld filteren op de status van de zaak/ het dossier.

Instellen van kolommen die getoond worden in dossierlijst overzichtspagina

Onderstaande afbeelding laat het 'Proces' tabblad in het GZAC dossier zien. Hier kun je de status en voortgang van de betreffende Zaak zien.

Voortgang tab van een dossier

Op de dossierdetailpagina kan je alle details bekijken van het dossier én je kan openstaande gebruikerstaken zien aan de rechterkant van het scherm. Hieronder staat bijvoorbeeld 1 test gebruikerstaak open die kan worden ingevuld door de GZAC medewerker.

Dossierdetailpagina van een specifiek dossier

### Taken Alle taken staan in één overzicht in een lijst en je kunt ze ook filteren per type dossier. Verder kun je net als bij de dossierlijstpagina hier ook via het admin menu zelf de kolommen instellen die je wilt zien en waar je op wil kunnen sorteren. Bovendien kan je per taak direct doorklikken naar het bijbehorende dossier.

Takenlijst overzicht

### Plugins In GZAC kun je Plugins configureren die nodig zijn bij de afhandeling van het betreffende Zaak Type.

Plugins

### Process Based Access Control (PBAC) In het admin menu kan je rollen en rechten instellen, zodat niet elke medewerker alles kan zien en doen, maar dat er specifieke restricties komen op de bepaalde rollen en rechten o.b.v. de functie van de medewerker. Een medewerker van 'Evenementenvergunning' moet bijvoorbeel geen inzage hebben in het dossiertype 'Generieke zaak' en alle bijbehordende taken daarvoor.

PBAC instellingen

# Publieke GZAC exchange In plaats van dat elke organisatie zelf het wiel uitvindt, is het efficiënter om her te gebruiken wat een andere organisatie al heeft gemaakt, onder het motto "sharing is caring!".
### Introductievideo {% embed url="" %} Hoe voeg ik een business proces, bouwblok of plug-in toe aan de GZAC Process Exchange {% endembed %} ### Introductie De GZAC process exchange is [hier](https://exchange.gzac.nl/) beschikbaar. Op dit moment zijn er 3 verschillende types van herbruikbare items: ### 1. Basisprocessen Basisprocessen zijn blauwdrukken van bedrijfsprocessen. Ze helpen om een snelle start te maken - je start niet met nul, maar met een doordacht en in de praktijk geteste basis.\ \ Een basisproces is - zoals de naam al zegt - de basis. Er is altijd locale configuratie nodig. Elke organisatie heeft haar eigen rollenstructuur, andere document templates, een andere data-set, eigen email-teksten en eigen installaties (en versies van) van OpenZaak en de Object API. In sommige gevallen is er ook ontwikkeling nodig, bijvoorbeeld een nieuwe plugin voor een document generator.\ \ [Hier](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/Basisprocessen) wordt uitgelegd hoe een basisproces wordt geïmporteerd en aangepast (voor developers).\ Heb een proces en wil je deze delen? Begin [hier](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/Basisprocessen/blob/feature/generieke-zaak/CONTRIBUTING.md) (voor developers) ### 2. Bouwblokken Bouwblokken zijn losse onderdelen van een basisproces die ingezet kunnen voor een ander basisproces. Voorbeelden van bouwblokken zijn: formulieren, case definities of sub processen. ### 3. Plug-ins Met plugins kan extra functionaliteit aan GZAC worden toegevoegd. GZAC wordt standaard geleverd met een selectie van plugins. Je kunt er zelf naar behoeven extra aan toevoegen. Plugins worden vaak gebruikt voor het (generiek) leggen van koppelingen met andere systemen. # GZAC Insights ### Q4-2026 Q4 2026 staat in het teken van het verder versterken van het platform door eerder ingezette ontwikkelingen af te ronden en nieuwe functionaliteiten toe te voegen die het dagelijks werken met zaken en documenten verder ondersteunen. De focus ligt op de oplevering van bouwblokkenmigratie en Mijn Zaken, waarmee belangrijke stappen worden gezet in het flexibeler beheren van processen en het verbeteren van de gebruikerservaring. Daarnaast wordt gewerkt aan verdere ondersteuning voor het werken met documenten. Functionaliteiten rondom objectdocumenten, archiveren en vernietigen worden uitgebreid, zodat documenten gedurende de volledige levenscyclus van een zaak beter kunnen worden beheerd. Ook worden werkvoorraadnotificaties gerealiseerd om gebruikers beter inzicht te geven in openstaande werkzaamheden en relevante wijzigingen. Kortom, ook in Q4 staan er weer veel mooie en interessante ontwikkelingen op de planning. Stay tuned for future updates... ### Q3-2026 Q3 2026 staat in het teken van het verder versterken van het platform door het afronden van belangrijke technische vernieuwingen, gecombineerd met de introductie van nieuwe functionaliteiten die de gebruikerservaring verder verbeteren. De focus ligt op de oplevering van dossiermigratie, de afronding van de maatwerk op GZAC en de introductie van continuous sync, waarmee een belangrijke stap wordt gezet in de verdere modernisering van het platform. Daarnaast wordt gewerkt aan het verder verbeteren van prestaties en gebruiksgemak door de introductie van global search, performance-optimalisaties en nieuwe functionaliteiten zoals objectdocumenten, werkvoorraadnotificaties en archiveren. Tot slot wordt de IKO-integratie verder uitgebreid met een reeks functionaliteiten die de samenwerking en informatievoorziening versterken. Zo worden onder andere een visuele mapstructuur, een detailscherm voor OpenProduct, het tonen van zaaknummers in de contactmomentenlijst, directe navigatie van IKO naar GZAC-dossiers en het bekijken van documenten vanuit de Interactive Table Widget gerealiseerd. Dit alles stond gepland voor Q3. Hieronder een globaal overzicht van het volledige kwartaal, gevolgd door een uitsplitsing en voortgang per maand (juli, augustus en september 2026):
### Q2-2026 Q2 2026 staat in het teken van het verder concretiseren en afronden van eerder ingezette platformverbeteringen, gecombineerd met de introductie van nieuwe, krachtige functionaliteiten. De focus ligt op het afronden van environment settings en het mogelijk maken van ad-hoc starten van bouwblokken, evenals de oplevering van de eerste versie van het GZAC generiek proces (MVP) en functionaliteit voor samenwerken aan dossiers. Daarnaast wordt gestart met een nieuwe reeks uitbreidingen binnen bouwblokken, waaronder ondersteuning voor DMN, form-flow en continuous sync, en wordt een vernieuwde instellingenpagina met logo-introductie gerealiseerd. Ook wordt gewerkt aan migratie naar de laatste versie van bouwblokken. Verder worden gebruiksvriendelijke verbeteringen doorgevoerd, zoals quicksearch op taken en documenten en andere verbeteringen. Dit alles stond gepland voor Q2. Hieronder een globaal overzicht van het volledige kwartaal, gevolgd door een uitsplitsing en voortgang per maand (april, mei en juni 2026):
### Q1-2026 Q1 2026 staat in het teken van de eerste grote stappen richting onze belangrijkste productdoelen: verhogen van herbruikbaarheid van processen, verkorten implementatietijd en het verbeteren van de gebruikerservaring. In dit kwartaal ligt de focus op het versnellen van toekomstige productreleases door de initiële release van bouwblokken en de verdere uitbreiding met nesting, e-mail templates en user tasks. Daarnaast worden belangrijke platform-verbeteringen doorgevoerd, zoals Git-sync, environment settings, WCAG-compliance en diverse andere optimalisaties. Dit alles stond gepland voor Q1. Hieronder een globaal overzicht van het volledige kwartaal, gevolgd door een uitsplitsing en voortgang per maand (januari, februari en maart 2026):
### Q4-2025 Q4 2025 stond in het teken van verdere werkzaamheden aan onze belangrijkste productdoelen: het verbeteren van de gebruikerservaring door widget-optimalisatie, wat leidde tot de release van de Compact Widgets-modus, en het versnellen van productiereleases door verdere ontwikkeling van bouwblokken. Verdere verbeteringen aan de kant van de IKO-client maakten het mogelijk om soepel te schakelen tussen Zaak en Beeld en een nieuwe Zaak te starten vanuit Beeld, evenals de introductie van de nieuwe Map-widget voor het visualiseren van de locatie van een object.
### Q3-2025 Het belangrijkste doel voor Q3 2025 was het verbeteren van de gebruikerservaring door de widget-UI te optimaliseren, de uitrol te versnellen via de introductie van bouwblokken en te starten met de eerste integraties met de IKO-Client.
# Downloads ## GZAC met demo proces Dit is de volledige instructie voor het lokaal downloaden en installeren van GZAC met het demo proces “Aanvraag Evenementenvergunning”. Het duurt ongeveer 15 minuten. Je kunt daarbij gebruik maken van vier begeleidende video’s voor elke stap. ### Wat je nodig hebt * Een computer met macOS 11 of hoger, of Windows 10 of hoger * Een internetverbinding * Minstens 3 GB vrije schijfruimte * Vereiste software: * macOS: Homebrew, Git, Docker Desktop * Windows: Git, Docker Desktop {% stepper %} {% step %} ### **GIT Downloaden en installeren** {% embed url="" %} {% endstep %} {% step %} ### Docker Desktop Downloaden en Installeren {% embed url="" %} {% endstep %} {% step %} ### GIT Version controle en start Docker Desktop {% embed url="" %} {% endstep %} {% step %} ### Download en installeer GZAC met demo proces * Git clone commando: {% code overflow="wrap" %} ``` git clone https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/gzac-docker-compose.git ``` {% endcode %} * CD commando ``` cd gzac-docker-compose ``` * Docker compose download en start commando ``` docker compose --profile zgw --profile demo up -d ``` {% embed url="" %} {% endstep %} {% endstepper %} # Data in zaakdossiers Bij het lezen van deze pagina's ben je waarschijnlijk vooral op zoek naar informatie over processen. De structurering van data in je zaakdossier is echter minstens zo belangrijk als het ontwerp van de processen. ### Wat is een Zaakdossier? Beginnend bij de basis, wat is een zaakdossier? Volgens NORA "*een digitale bundeling van alle bij een zaak horende informatie*". De informatie in een zaakdossier kan verschillende vormen aannemen. Denk aan gestructureerde, door computer leesbare formaten zoals XML of JSON maar ook aan formaten die gericht zijn op de verwerking door mensen zoals PDF, Word en Excel. Data hoeft niet 'fysiek' in het dossier te zitten, het kan ook een verwijzing zijn naar data die ergens anders is opgeslagen. ### Een zaak is data in beweging Een zaakdossier is niet zomaar data - het is data in beweging. Het creëren van een zaakdossier heeft een aanleiding, er is behoefte aan iets. En, een zaakdossier heeft in veel gevallen ook een resultaat. Een concreet voorbeeld is de behoefte aan een vergunning voor het organiseren van een evenement. Nadat een aanvraag voor een vergunning is gedaan (de aanleiding is altijd iets wat gebeurd is - een voltooid deelwoord) wordt er een zaakdossier aangemaakt. En bij goed verloop vanuit het perspectief van de aanvrager levert dat 'iets' op: in dit geval een vergunning.
Een zaakdossier is tijdelijk. De afhandeling kan 3 minuten duren als het geheel geautomatiseerd gebeurt, het kan drie weken duren en soms zelf maanden, maar een zaakdossier is nooit permanent. Er is geen harde definitie van de maximale duur voor het afhandelen van een zaakdossier. Als vuistregel kan je aanhouden dat 3 tot 6 maanden lang is. Als je een zaakdossier ontwerpt dat langer dan een jaar gaat bestaan, vraag jezelf dan af of er wel sprake is van een zaakdossier.

Hoewel ook deze objecten niet eeuwig zullen bestaan en in die zin 'tijdelijk' zijn, zijn het geen zaakdossiers.

### Soorten data De **zaakdata** is de gegevensset die specifiek is voor een zaakdossier-type. Deze bestaat binnen GZAC uit: * **zaak meta-data**. Deze is generiek: voor elk type zaakdossier worden dezelfde gegevens vastgelegd. Denk daarbij een zaaknummer, het zaakdossiertype, de registratiedatum en vertrouwelijkheidsaanduiding. * het **zaakdetailobject**. Dit is de data die het hart van het zaakdossier vormt. * **gerelateerd zaakobjecten**. Dit is *machine-readable* data (bijvoorbeeld in JSON-formaat) die een rol heeft binnen het zaakdossier, en alleen benodigd voor het afhandelen van de zaak. Een voorbeeld is een gespreksverslag. * **zelfstandig zaakobjecten .** Dit is *machine-readable* data (bijvoorbeeld in JSON-formaat) die een rol heeft binnen het zaakdossier, maar ook buiten de context van een zaakdossier bestaansrecht heeft. Een voorbeeld is een lantaarnpaal binnen een MOR-melding. * **zaakinformatieobjecten**. Dit is *niet-machine-readable* data (bijvoorbeeld in PDF-formaat) die een rol heeft binnen het zaakdossier. In het spraakgebruik zijn dit documenten. * **procesvariabelen**. Dit is stuurinformatie nodig voor de besturing van het zaakdossier, maar inhoudelijk niet relevant voor gebruikers in alle vormen. Een voorbeeld, aan de hand van een beslistabel wordt tijdelijk in het proces opgeslagen welk template-nummer gebruikt gaat worden voor het genereren van een brief. Na het generen is dit nummer niet relevant meer. Het onderscheid tussen zelfstandig- en gerelateerd zaakobject wordt in de Gemma niet gemaakt maar is wel relevant voor archivering. Informatie die deel uitmaakt van de zaak moet worden gearchiveerd met de zaak, data die op zichzelf bestaansrecht heeft, niet. Concreet: als een zaakdossier voor de aanvraag van een uitkering wordt vernietigd, moeten de gespreksverslagen ook worden vernietigd, maar als een melding openbare ruimte (MOR)-zaakdossier wordt gearchiveerd moet de digitale informatie van de lantaarnpaal waar de melding over ging niet mee worden gearchiveerd. Hoewel procesvariabelen data zijn die van invloed zijn op het verloop van het zaakdossier, kan worden betwist of processen onderdeel uitmaken van het zaakdossier. Om een goed overzicht te houden van alle mogelijkheden zijn ze hier wel vernoemd. ### Data binnen en buiten de context van het zaakdossier Zoals al bleek uit de definitie van de verschillende soorten data, bevindt data zich niet per se *in* het zaakdossier. Het zaakdossier is een conceptueel model, een digitale bundeling van alle informatie. Informatie kan op allerhande plekken staan. Als een zaak gevisualiseerd zou worden als een hangmap, dan is de zaakmeta de informatie over het zaakdossier dat op het geeltje aan de buitenzijde staat. Het zaakdetail, gerelateerd zaakobjecten en de zaakinformatieobjecten zitten *in* het zaakdossier. De zelfstandig zaakobjecten bevinden zich *buiten* het zaakdossier, er wordt naar verwezen.\ \ Er kan ook worden verwezen naar andere informatie buiten de context van zaakdossiers. Binnen de gemeentelijke- en overheidscontext wordt gesproken over *registraties*. Voorbeelden zijn de Basisregistratie personen of het Handelsregister, maar ook interne registraties zoals die van alle binnenkomende Verzoeken. Buiten het gemeentelijk domein wordt bij data die zich buiten het zaakdossier bevindt ook wel gesproken over *master data.*
Voor de gebruiker is dat onderscheid niet altijd zichtbaar - informatie kan prima in de userinterface als één geheel worden getoond. Voor de volledigheid: * het product van een zaakdossier kan ook weer een object zijn - maar behoort feitelijk niet meer tot de zaak. Er kan gekozen worden om de link naar het product op te nemen, dit wordt dan een zelfstandig zaakobject. * de aanleiding voor de zaak maakt formeel geen deel uit van het zaakdossier. De aanleiding wordt ProductAanvraag of Verzoek genoemd. Wel kan besloten worden om na het aanmaken van het zaakdossier de ProductAanvraag of Verzoek toe te voegen. * de opdeling zoals geschetst is conceptueel, niet technisch. Data die zich conceptueel binnen het zaakdossier bevindt, bevindt zich niet per se binnen (de database van) het component GZAC. ### GZAC in het Commom ground 5 lagenmodel Zoals in de introductie aangegeven is het zaakdossier een conceptuele bundeling van informatie. Als een Verzoek (ofwel ProductAanvraag) in GZAC binnenkomt, maakt het systeem een dossierrecord in de database (een 'case'), waarna een BPMN-proces wordt gestart. Vervolgens wordt gestart met het verwerken van binnengekomen informatie. Een voorbeeld van een service architectuur is hier weergegeven:

Micro service architectuur, volgens Haags model

* Een kleine set aan metadata wordt vastgelegd in GZAC, de ZGW-specifieke meta-data in OpenZaak. * Het Zaakdetail ligt gedurende de afhandeling primair vast in GZAC, het zaakdetail' wordt direct gekopieerd naar de Objects API. * De meta-data van documenten en de documenten liggen vast in de Documenten API. De fysieke locatie van de documenten is instelbaar, bijvoorbeeld een DMS of schijf ('persistant volume'). * Zelfstandig- en gerelateerd zaakobjecten liggen vast in de Objects API. ### Praktische tips * Het zoeken over gegevens uit meerdere bronnen (JOIN's over REST API's) duurt lang. Voorbeeld 'zoek voor alle bedrijven groter dan 100 medewerkers in de plaats Den Haag in de KVK API alle bijbehorende Zaken in de Zaken API met de status 'in behandeling'. Zorg voor dat alle data waarop gezocht wordt, wordt opgenomen in het Zaakdetail - en accepteer dataduplicatie. In teams met procoders kan overwoging om een cachinglaag in te zetten.
* Zorg dat het de JSON structuur van het Zaakdetail Object zodanig eenvoudig is, dat deze werkbaar is voor low-code formio formulieren. Grote document definities zijn geen probleem, complexe structuren wel. * Dupliceer geen data waarop niet gezocht wordt, maar haal deze op bij de bron. Zorg dat de user interface deze '[lazy loadt](https://en.wikipedia.org/wiki/Lazy_loading)', zodat de gebruiker wel toegang heeft tot data die snel beschikbaar is. * Gebruik voor stuurinformatie procesvariabelen. Implementatieteams vinden het werken met het Zaakdetail vaak fijn, neigen stuurdata daar te plaatsen. * GZAC biedt geen mogelijkheid om binnen het zaakdetail object rechten toe te kennen op attribuutniveau. Indien rechten op delen het zaakdossier aan bepaalde medewerkers wordt verleend, maak gebruik van losse (zaak)objecten. * Gebruik JSON Objecten niet als relationeel model. De Objects API biedt geen referentiële integriteit. Referentiële integriteit in een relationele database is het uitgangspunt dat de interne consistentie tussen de verschillende tabellen binnen die database wordt gewaarborgd. * Start met een grondig uitgewerkt datamode. GZAC v12 voorziet niet in datamigratie. Het aanpassen van JSON schema's na het configureren van formulier-definities kan aanpassingen nodig maken in de formulieren. GZAC voorziet (nog) niet in een mechanisme voor versiebeheer van formulieren. * Zorg dat data zoveel als mogelijk *machine readable* wordt opgeslagen. Deze zijn kleiner, de gegevens zijn te doorzoeken/filteren en te verwerken in output. Als voorbeeld, teams zijn geneigd om een besluit met motivatie in PDF in een Zaakdossier vast te leggen. Overweeg JSON, de PDF kan altijd worden gegeneerd op basis van de informatie in JSON.
# Continuous Integration en Continuous Delivery GZAC is gebouwd rondom het concept 'configuratie waar het kan, code waar het moet'. Afhankelijk van de complexiteit van een proces wordt er weinig tot meer code gebruikt. Zie ook de pagina [adopteren vs bouwen](/kennisbank/adopteren-vs-bouwen). Voor het productiewaardig draaien van processen is een Continuous Integration en Continuous Delivery-omgeving nodig. In 2021 heeft de [Software Improvement Group](https://www.softwareimprovementgroup.com/) in een onderzoek naar OpenZaak en GZAC Valtimo aangeraden de delivery te automatiseren.
### CI & CD Het doel van **Continuous Integration** is om een geautomatiseerde manier te creëren voor het ontwerpen, bouwen en testen van processen. Het versiebeheer, eventuele conflicten in versies, het beheer van sleutels en het testen wordt geautomatiseerd gedaan, waardoor de kwaliteit wordt verhoogd. Daarnaast wordt gelogd wie en wanneer welke verandering maakt. **Continuous delivery** begint waar Continuous Integration eindigt. CD zorgt dat nieuwe versies van processen op de verschillende omgevingen worden uitgerold. In de meeste gevallen wordt gewerkt met acceptatie-, productie- en testomgevingen die elk weer een eigen configuratie hebben. CD zorgt ervoor dat er een geautomatiseerde manier is om codewijzigingen door te voeren naar deze verschillende omgevingen. CD zorgt er ook voor dat de ontwerpers van processen geen toegang hebben tot de productieomgeving - scheiding van verantwoordelijkheden.

Alle rechten van https://silicon-mind.com/what-is-ci-cd-in-devops-continuous/

### # Adopteren vs bouwen GZAC staat voor 'generiek zaakafhandelcomponent' - bruikbaar voor verschillende soorten processen, onafhankelijk van een specifiek domein. De afhandeling van zaken wordt gestuurd door processen gemodelleerd in [BPMN](https://www.bpmn.org/) 2.0. #### Wanneer GZAC inzetten? GZAC bevindt zich tussen de standaard 'commercial off the shelf' applicatie aan de ene kant en en de maatwerk applicatie aan de andere kant.
Het platform biedt drie mogelijkheden. Het **adopteren** van basisprocessen levert snel resultaat. Door gebruik te maken van een zaakafhandelproces dat door andere gebruikers is gedeeld wordt snel resultaat behaald. Locale aanpassingen zijn altijd nodig: om te passen op de locale infrastructuur, de eigen rollen en gebruikers, huisstijl, ZGW datalaag en omliggende diensten. Het aantal [basisprocessen ](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/Basisprocessen/tree/main/blueprints)is nog beperkt. Het vrij **modelleren** van zaakafhandelprocessen in BPMN biedt grote vrijheid. Via configuratie in BPMN (proces), DMN (besluit), Formio (formulieren), JSON (objecten) en instellingen via de UI (plugins, zaaktypes) kunnen complexe processen worden gebouwd in een korte doorlooptijd. Dit wordt aangevuld met code in frontend en backend voor wensen die niet met configuratie in te vullen zijn, zoals unit testing, het koppelen van events in processen, systeemkoppelingen en wensen die niet met configuratie kunnen worden ingevuld. Er is een [CI/CD-pipeline](https://en.wikipedia.org/wiki/CI/CD) nodig. Het platform kan tot slot ook worden ingezet voor het **bouwen** van domeinspecifieke oplossingen. Daar waar voorheen maatwerkapplicaties werden gebouwd, wordt nu een snelle start gemaakt door gebruik te maken van het GZAC fundament en de beschikbare plugins en bouwstenen.\ \ De overgang tussen adopteren, modelleren en bouwen verloopt gradueel. De keuze heeft invloed op de flexibiliteit, snelheid in oplevering, complexiteit van DevOps, beheer, implementatie- en onderhoudskosten. # Werken met componenten Een Common Ground architectuur is opgebouwd uit componenten. Het idee is gebaseerd op de [microservice architectuur](https://microservices.io/). Elk component is verantwoordelijk voor een domein, bijvoorbeeld 'facturatie', 'authenticatie' of natuurlijk 'zaakafhandeling'. Voordelen van deze architectuur zijn: 1. De componenten zijn individueel vervangbaar. Er kan worden gewisseld van oplossing A naar B, zonder dat omliggende componenten vervangen hoeven worden. Dat vermindert de lockin op een oplossing. 2. Vrijheid in keuze. Een component kan in elke taal en technologie gemaakt zijn. Er is geen noodzaak om alle componenten van één platform, taal, techniek of leverancier te kiezen. 3. Centralisatie en deduplicatie van functies. Het maken van brieven kan bijvoorbeeld worden belegd bij één component, in plaats van in elke individuele softwareoplossing - wat er voor zorgt dat taal- en huisstijlgebruik centraal wordt geborgd. 4. Schaalbaarheid en betrouwbaarheid. Als één component niet goed fungeert, hoeft dat geen invloed te hebben op de andere componenten. Als voorbeeld, klanten kunnen blijven communiceren via het portaal als de brievengenerator niet beschikbaar is. De microservice architectuur heeft ook nadelen, de voornaamste is dat ze complexer is dan de monolitische architectuur. Naast dat de componenten zelfstandig goed moeten fungeren is de uitdaging ze als geheel goed te laten werken. ### GZAC als component in het ZGW-landschap Het zaakafhandelcomponent is één van de componenten in het ZGW-landschap. Er kunnen er meerdere bestaan in een landschap, bijvoorbeeld taakspecifieke en generieke componenten, of meerdere installaties van een generiek component. Het zaakafhandelcomponent communiceert met andere componenten, zoals bijvoorbeeld portalen, systemen voor gebruikersauthenticatie, financiele systemen, email services, BRK, BRP en vele anderen. De koppeling tussen GZAC en andere componenten wordt gelegd via [Plugins](https://github.com/generiekzaakafhandelcomponent/documentatie/blob/main/kennisbank/werken-met-componenten/broken-reference/README.md). ### # Communicatie met portalen Op deze pagina wordt uitgelegd hoe portalen communiceren met GZAC. Het patroon is universeel, het kan ook worden toegepast voor communicatie tussen andere componenten. ### Wat is een portaal? Een portaal kan worden ingezet bij processen waar klanten of ketenpartners betrokken zijn. De klant is een inwoner of ondernemer die contact heeft met de gemeente. De ketenpartner is een organisatie die bijdraagt aan het proces van levering van een dienst aan de klant.
De communicatie met klanten en ketenpartners kan via diverse kanalen verlopen, bijvoorbeeld email, telefoon, chatbot, brieven, de app, fysiek of een portaal. Het portaal (ofwel de 'mijn omgeving') heeft als voordeel boven de andere kanalen dat de communicatie digitaal en gestructureerd verloopt. ### Communicatiepatronen Er bestaan vier communicatiepatronen tussen GZAC en Portalen. #### Verzoek (ProductAanvraag) Het verzoek van een klant voor het leveren van een product of dienst in de breedste zin van het woord. Het kan een vraag zijn of een verzoek iets te leveren, zoals een parkeervergunning of rijbewijs. Ketenpartners doen geen verzoeken, ze dragen bij aan de uitvoering van een verzoek. Een organisatie die ketenpartner is kan in de rol van klant een verzoek doen. In de Haagse referentie architectuur werd ook wel gesproken over ProductAanvraag.
> Voorbeeld: een klant doet een verzoek voor het organiseren van een evenement. #### Bericht Het bericht is informatie vanuit de gemeente naar de klant of ketenpartner. Binnen de scope van dit document is dat een bericht vanuit een afhandelcomponent naar een portaal - buiten de scope van dit document wordt een bericht breder gebruikt. Het bericht wordt getoond in een beveiligde omgeving en mag vertrouwelijke informatie bevatten.\ Let op: een email, SMS of Whatapp is in deze context geen bericht. Binnen de context van dit document wordt het sturen van informatie via deze kanalen een notificatie genoemd. Een notificatie mag geen vertrouwelijke informatie bevatten. Een notificatie kan wel melden dat er een bericht beschikbaar is.
> Voorbeeld klantcommuicatie: de gemeente bevestigt de klant dat de aanvraag voor de evenementenvergunning in goede orde is ontvangen. > > Voorbeeld ketenpartnercommunicatie: de gemeente verstrekt de notaris aanvullende informatie voor het passeren van een erfpachtcontract. #### Externe Taak De externe taak is informatie vanuit de gemeente naar de klant of ketenpartner, met het verzoek een taak uit te voeren. De taak is tweeweg communicatie. > *\* in de voorlopige API voor Klantinteracties hanteert de VNG de term klanttaak. Dit domein voorziet in taken voor ketenpartners waardoor gewerkt wordt met de bredere term 'externe taak'.* \\
> Voorbeeld klantcommunicatie: de gemeente vraag de klant om een document te uploaden met de kaart van het evenemententerrein. > > Voorbeeld ketenpartnercommunicatie: de gemeente vraagt de ketenpartner schade aan straatmeubilair te herstellen en terugmelding te geven na uitvoering. #### ZaakVerzoek Het ZaakVerzoek is een verzoek of voorval vanuit de klant of ketenpartner richting de gemeente, binnen de context van een bestaande zaak. Dit scenario komt voor bij langlopende, complexe aanvragen.
> Voorbeeld klantcommunicatie: de klant heeft de behoefte het evenement groter op te zetten, en wil weten of dit kan middels een aanpassing binnen de lopende aanvraag. > > Voorbeeld ketenpartnercommunicatie: de partij die trainingen geeft aan minder draagkrachtige inwoners in opdracht van de gemeente, meldt dat een deelnemer drie keer niet is verschenen. # Integratiepatronen Bijzonder aan een zaakafhandelcomponent is dat ze een spin in het web vormt. Er wordt gekoppeld aan een groot aantal omliggende componenten. Er zijn twee patronen die veel worden toegepast, het synchroon en a-synchroon communiceren. Synchrone communicatie is een communicatiestijl waarbij de vragende service wacht tot er een antwoord is van de antwoordende service. Er is direct contact tussen twee services. Het is een veelgebruikte aanpak - en ook de meest eenvoudige. Synchrone communicatie zijn praktisch vaak calls naar een REST API - maar dat hoeft niet.
Voordelen: * Eenvoudig / goedkoop. * Meest ondersteund. De meeste componenten bieden standaard een REST API aan. Nadelen: * Service A wordt afhankelijk van service B. Omdat de vragende service wacht op het antwoord van de leverende service, beinvloedt de snelheid van B die van A. Als voorbeeld, als GZAC synchroon aan service B vraagt een PDF te genereren en dit duurt 5 seconden, stopt het proces en wacht tot de PDF klaar is. Het systeem doet in de tussentijd geen andere dingen. Bij een systeem A dat intensief door vele gebruikers wordt gebruikt kan dit problemen opleveren. * Het vervangen van services wordt is mogelijk lastiger. Immers, systeem A is verbonden met systeem B - ze kennen elkaar. Systeem A authenticeert zich bij B zoals B dat wenst en vraagt de gegevens van systeem B volgens de specificaties van systeem B. Systeem B kan niet zomaar vervangen worden door een gelijksoortige dienst. * Het opschalen is lastig. Systeem A vraagt expliciet een systeem B iets te doen. Als er een systeem B' wordt ingezet om werklast op te vangen, werkt dit niet 'uit de doos'. #### A-synchrone communicatie A-synchrone communicatie is een stijl waarbij de vragende service niet wacht op een antwoord van een andere service. Er is geen direct contact tussen de twee services, sterker: de services kennen elkaar niet. Het principe is gestoeld op voorvallen - 'events'. Een service meldt dat er 'iets' is voorgevallen, zonder daarbij te weten dat daarop iets moet gebeuren. Andere service abonneren zich op deze 'events'. In het geval er een event voorvalt waarop zij moeten handelen, dan doen ze dat. Als voorbeeld, service A meldt dat er een betaling is geslaagd (het event). Daarop abonneert service B zich, die daarop een factuur genereert. Service C abonneert zich ook op events van het type betaling, en schrijft in een logfile dat er een betaling heeft plaatsgevonden. Service A abonneert zich op events van het type 'factuur beschikbaar gekomen'. Indien dit voorvalt, informeert ze de betalende partij.
Uit dit voorbeeld blijkt dat services samenwerken zonder dat ze elkaar opdrachten geven, zonder dat ze op elkaar wachten en zonder dat ze elkaar uberhaupt kennen. Meer weten? Het a-synchrone integratiepatroon was de basis van het project [VNG Notificaties Services](https://vng.nl/projecten/notificatie-services). Meer is ook te vinden op [Github](https://vng-realisatie.github.io/gemma-zaken/themas/achtergronddocumentatie/notificaties). Binnen het ZGW-landschap wordt als standaard gebruik gemaakt van de [Notificaties API](https://vng-realisatie.github.io/gemma-zaken/standaard/notificaties/). #### Informatiearm, a-synchrone communicatie Binnen de groep koplopers Common Ground is gekozen voor het informatiearm a-synchroon communiceren. Dit betekent dat de informatie ('payload') van het bericht niet in de notificatie wordt vastgelegd maar in een separaat bericht. Vanuit de notificatie wordt verwezen naar dit bericht.
1. Vanuit een component - bijvoorbeeld portaal wordt een verzoek in de vorm van een object in de [Objects API](https://objects-and-objecttypes-api.readthedocs.io/en/latest/) geplaatst. 2. De objects API notificeert het [notificatie component](https://open-notificaties.readthedocs.io/en/latest/). 3. GZAC is geabonneerd op notificaties van een bepaald type en wordt op de hoogte gebracht van het feit dat er een nieuw bericht is. 4. GZAC vraagt het verzoek op uit de objects API. # Verzoek De start van een Zaakdossier Een zaakdossier start naar aanleiding van 'iets wat gebeurt', in BPMN 2.0 termen een '[event](https://www.bpmnquickguide.com/view-bpmn-quick-guide/)'. In de Haagse referentiearchitectuur van het ZGW-landschap wordt het event op basis waarvan een zaakdossier kan worden gestart een 'verzoek' genoemd. Het verzoek is zelf geen onderdeel van een zaakdossier, er is immers nog geen zaakdossier op het moment dat het event plaatsvindt. Het verzoek kan wel worden toegevoegd aan het zaakdossier, zodat de oorsprong van het zaakdossier herleidbaar is. {% hint style="info" %} Het Verzoek wordt ook wel ProductAanvraag genoemd. Deze term is de oorspronkelijke naam in de Haagse referentiearchitectuur. We hanteren bijvoorkeur de term 'verzoek', omdat een Zaakdossier niet altijd tot een Product leidt. {% endhint %} ### Wie doet een Verzoek? Het verzoek wordt gedaan door een klant, voor het leveren van een product of dienst in de breedste zin van het woord. Het kan een vraag zijn of een verzoek iets te leveren, zoals een parkeervergunning of rijbewijs. Ketenpartners doen geen verzoeken, ze dragen bij aan de uitvoering van een verzoek. Een organisatie die ketenpartner is kan in de rol van klant een verzoek doen. ### Van Verzoek tot Zaakdossier In het ZGW-landschap wordt bijvoorkeur gebruik gemaakt van informatie-arm notificeren, zoals beschreven in de [informatiearchitectuurprincipes van de VNG](https://componentencatalogus.commonground.nl/20190130_-_Common_Ground_-_Informatiearchitectuurprincipes.pdf). Het werken met notificaties zorgt voor het ontkoppelen van systemen, in dit geval veelal een [formulierencomponent](https://www.gemmaonline.nl/index.php/GEMMA2/0.9/id-5c9f683b-4454-4e3e-b93c-da50dfd6934a) en GZAC. Dit principe staat uitgelegd op de pagina [Integratiepatronen](https://gzac.gitbook.io/product-docs/kennisbank/werken-met-componenten/integratiepatronen). Meerdere componenten kunnen verzoeken kunnen aanmaken. Dat ondersteunt de volgende scenario's: * meerdere soorten formulierencomponenten van verschillende leveranciers maken verzoeken aan, bijvoorbeeld in een 'nieuw-naast-oud' situatie; * een zaakafhandelcomponentent verzoekt een ander zaakafhandelcomponent een subzaak uit te voeren; * een chatbot of een scanstraat maakt een verzoek aan. ### **Formattering van een verzoek** Uitgangspunt is dat het verzoek in JSON-formaat wordt gemaakt. De waardes uit het verzoek worden via een mapping geplaatst op de juiste locatie in GZAC, in praktijk het vooral het zaakdetailobject. Er kan ook gekozen worden het gehele verzoek op te nemen in het zaakdetailobject.

mapping van waardes uit het verzoek naar het zaakdetailobject

### Het verzoek toevoegen aan het Zaakdossier Om na te gaan wat de aanleiding van een Zaakdossier was, kan het verzoek worden toegevoegd aan het zaakdossier. Er zijn meerdere mogelijkheden dit te doen. 1. Sommige formulierencomponenten zijn in staat het verzoek in PDF mee te leveren. Het veel toegepaste OpenFormulieren plaatst het verzoek in PDF-formaat in de Documenten API en levert de link naar dit document mee. Deze link wordt door GZAC verwerkt, zodat het document een zaakinformatieobject wordt in de Zaak - praktisch veelal OpenZaak. Het document is dan inzichtelijk in GZAC onder de documententab.

het verzoek in PDF vanuit het formulierencomponent OpenFormulieren, in de Documenten API, binnen een Zaakdossier

2. De informatie vanuit het verzoek kan in zijn geheel worden opgenomen in het zaakdetailobject. 3. Het verzoek wordt geplaatst in de Objects API en na verwerking verwijderd. Dit is het principe achter informatie-arm notificeren, nadat het bericht succesvol is overgebracht wordt het vernietigd, waarmee dataduplicatie wordt voorkomen (immers, alle inhoud van het verzoek is verwerkt in het zaakdossier). Het is ook mogelijk om het bericht te bewaren, en te linken als zaakobject in OpenZaak. Dit wordt gedaan in het systeemproces dat de verzoekenplugin gebruikt. Dit wordt weergegeven in de laatste stap van het systeemproces, deze kan worden verwijderd of aangepast.

systeemproces dat onder de verzoekenplugin draait

# Modelleren met het Zaakdetailobject Het zaakdetailobject is het belangrijkste object in GZAC Zaakdossiers. Dit is het hart van het Zaakdossier. Er is maximaal 1 Zaakdetailobject per Zaakdossier. Het Zaakdetailobject wordt primair opgeslagen in GZAC, en (indien ingesteld) bij elke wijziging gesynchroniseerd naar een Objects API. De gegevens in het Zaakdetailobject zijn (voor zover rechten zijn verstrekt) toegankelijk voor elke applicatie in het ZGW-landschap. #### Welke data hoort niet thuis in het Zaakdetailobject? * Gegegevens uit [basisregistraties](https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/stelsel-van-basisregistraties/10-basisregistraties/). Het principe is dat deze gegevens zo min mogelijk worden gedupliceerd. Ze worden realtime opgehaald zodra ze nodig zijn. Uitzonderingen op deze regel: * Als er de wens is een 'foto' te maken van de situatie in tijd, de situatie vast te leggen zoals deze op een bepaald moment is. Praktisch voorbeeld is het woonadres ten tijde van een aanvraag. In dit geval worden de gegevens gekopieerd naar het zaakdetailobject. * Als de wens is te filteren op gegevens of ze in de lijstschermen te tonen. Als voorbeeld, als de Achternaam van een aanvrager moet worden getoond in het lijstscherm, wordt dit gegeven opgenomen in het zaakdetailobject. * Gegevens uit andere registraties. * Technische ofwel 'stuurinformatie'. Daarvoor zijn process variables beschikbaar. Als voorbeeld 'kopie paspoort aanwezig'. #### Best practise / goede gewoontes * Maak altijd een JSON schema. Een JSON schema dwingt een bepaalde kwaliteit van elk document af. De ervaring leert dat voor productiewaardige systemen een JSON schema nodig is. * Zorg voor een stabiel ontwerp en wijzig het model zo min mogelijk. Bespreek de impact van wijzigingen goed voor ze door te voeren. Als voorbeeld, als in een v2 van het schema een attribuut verplicht wordt gesteld dat in v1 nog niet verplicht was, moeten de formulieren die deze gegevens leveren worden gedupliceerd en worden aangepast aan de nieuwe Document definition. * Het Zaakdetailobject moet bruikbaar zijn voor Formio formulieren. Complexiteiten zoals arrays in arrays kan het bouwen van formulieren compliceren. Tip: neem niet klakkeloos een JSON schema over van een bron. # Versies van Zaaktypes Hoe om te gaan met versies van Zaaktypes? Een Dossier in GZAC is gekoppeld aan één versie van een Zaaktype in OpenZaak, zoals hieronder weergegeven:
GZAC versie 11.1

gzac versie 11.1

Zaaktypes met dezelfde indentificatie kunnen naast elkaar bestaan indien de data niet overlappen. GZAC is (v11.1) gekoppeld aan een specifieke versie.
Hoewel het dossier gekoppeld kan worden aan een nieuwe (versie van) een Zaaktype, betekent dat lopende procesinstancies Per versie 11.1 biedt GZAC nog geen ondersteuning voor het koppelen van meerdere zaaktype(versies) aan 1 dossier. OpenZaak biedt ook geen ondersteuning voor automatische migratie. Indien de wens bestaat om over te gaan naar een nieuw Zaaktype, kan de leverancier van OpenZaak middels scripts de migratie verzorgen. Punt van aandacht is dat de taken in lopende proces instanties verwijzen naar het oude zaaktype. Deze moeten ofwel worden gemigreerd in BPMN ofwel in OpenZaak dezelfde UUID behouden middels een migratie in OpenZaak. # Twee opties voor effectief Case Management met GZAC GZAC is een open source zaakafhandelcomponent, voor automatisering van bedrijfsprocessen. Het biedt twee opties: GZAC als standaard product en GZAC als ontwikkelframework voor het maken van taakapplicaties. Hieronder leggen we uit hoe beide opties werken en welke voordelen ze bieden. #### GZAC als Product Bij deze toepassing start je GZAC als applicatie en gebruik je de configuratiemogelijkheden om processen te bouwen. Je bouwt processen door te modelleren en te configureren. In plaats van code te schrijven, configureer je de plugins die beschikbaar zijn in Valtimo. Deze aanpak vereist minder technische vaardigheden, wat het toegankelijker maakt voor een breder scala aan gebruikers. **Voordelen van GZAC als Product:** * **Geen code, wel scripts:** er is geen programmeren nodig, wat de kans op fouten vermindert. * **Minder testen:** omdat er geen maatwerk code is, hoeft er minder getest te worden. * **Minder fouten en herstelkosten:** minder complexiteit betekent minder kans op problemen en dus lagere kosten voor het oplossen van eventuele fouten. * **Minder afhankelijkheid van schaarse developers:** je hebt geen professionele developers nodig om de processen te onderhouden of uit te breiden. * **Snel:** dankzij basisprocessen in de Exchange kunnen processen snel worden gerealiseerd. #### **GZAC** als Ontwikkelframework: voor het bouwen van Taakapplicaties Wanneer GZAC wordt gebruikt als ontwikkelframework, fungeert het als een basis waarop developers hun eigen functies en modules kunnen toevoegen. Ontwikkelaars voegen functionaliteiten toe om een op maat gemaakte applicatie te creëren. In deze aanpak is GZAC de fundering, en door eigen code toe te voegen, ontstaat het eindresultaat. **Voordelen van GZAC als Ontwikkelframework:** * **Oneindige mogelijkheden:** Omdat je zelf functies toevoegt, zijn er geen beperkingen aan wat je kunt bouwen. * **Flexibiliteit en maatwerk:** De applicatie kan volledig worden afgestemd op de specifieke behoeften en wensen van je organisatie. #### **Samenvattend** GZAC biedt twee krachtige opties voor case management. Als ontwikkelframework biedt het onbeperkte mogelijkheden en flexibiliteit door eigen code toe te voegen. Als product biedt het een snelle en efficiënte manier om processen te configureren met minimale technische inspanning. Beide benaderingen hebben hun eigen voordelen, afhankelijk van de specifieke behoeften en beschikbare middelen van je organisatie. # Product of ontwikkelframework Zaakafhandelapplicatie en Taakapplicatie GZAC Valtimo kan als Product en als Ontwikkelframework worden gebruikt. Het doel zal in veel gevallen gelijk zijn: het automatiseren van bedrijfsprocessen. De keuze voor één van beide opties heeft gevolgen voor de bemensing van je team en de mogelijkheden die je hebt. ### Compileren: de grens tussen gebruik als Product en Ontwikkelframework Het grote voordeel van het gebruik van GZAC Valtimo als ontwikkelframework is dat alle mogelijkheden die het Kotlin/Java-ecosysteem en Angular bieden, tot je beschikking staan. Deze programmeertalen vereisen *compileren*. Deze aanpak vereist ervaring met programmeren, branching, versiebeheer enzovoorts. Je hebt een CI/CD-pipeline nodig om de code te builden (compileren) en te deployen. Bij het gebruik van GZAC Valtimo als Product is geen compileren nodig: het resultaat van aanpassingen is direct zichtbaar. Een bedrijfsproces wordt gedefinieerd in de vorm van JSON, XML en Javascript. Dit kan via de builder worden gedaan of via een ontwikkelomgeving (IDE). Een CI/CD-pipeline is aan te raden, maar geen noodzaak.\ Note: het *deployen* van processen (packages) via een centrale repository wordt in de toekomst verwacht. Er zijn in feite drie opties voor het gebruik/toepassen van Valtimo. De voor- en nadelen worden hieronder toegelicht. * [Het bouwen van een bedrijfsproces in het Product, via de Builder](https://ritense.atlassian.net/wiki/spaces/RIT/pages/1422229511/Het+bouwen+van+processen#Het-bouwen-van-een-bedrijfsproces-in-het-Product%2C-via-de-Builder) * [Het bouwen van een bedrijfsproces in het Product, via de ontwikkelomgeving](https://ritense.atlassian.net/wiki/spaces/RIT/pages/1422229511/Het+bouwen+van+processen#Het-bouwen-van-een-bedrijfsproces-in-het-Product%2C-via-de-ontwikkelomgeving) * [Het bouwen van een bedrijfsproces in Valtimo als Ontwikkelframework](https://ritense.atlassian.net/wiki/spaces/RIT/pages/1422229511/Het+bouwen+van+processen#Het-bouwen-van-een-bedrijfsproces-in-Valtimo-als-Ontwikkelframework) #### Het bouwen van een bedrijfsproces in het Product, via de Builder In plaats van geprogrammeerd worden processen in GZAC Valtimo geconfigureerd. Processen met BPMN, beslismodellen in DMN en formulieren worden via ‘drag & drop’ interfaces opgebouwd. In andere gevallen worden configuraties direct in JSON-files geschreven, zoals de rollen en rechten. In al deze gevallen wordt het resultaat vastgelegd in JSON of XML. Is er behoefte aan business logica, dan kan er gebruik worden gemaakt van javascript en DMN. De typische rollen die deze werkzaamheden uitvoeren zijn de business process engineer of een technisch process consultant. Mensen met een goed gevoel voor webtechnologie, ervaring met scripting of beperkte programmeerervaring en in staat om complexe uitdagingen aan te gaan.

De bouwen van een bedrijfsproces via de Builder.

**Het bouwen van een bedrijfsproces in het Product, via de ontwikkelomgeving** Het bouwen van bedrijfsprocessen via de Builder is de meest toegankelijke manier om processen te bouwen. Echter is het ook de meest beperkende: niet alle functionaliteit die beschikbaar is in het product, is te configureren of modelleren via de Builder. Er zijn meer mogelijkheden door met een ontwikkelomgeving - een IDE, Integrated Development Environment - te werken. De meest belangrijke: 1. Alle configuratiefiles worden opgeslagen in een versioningsysteem, meestal Git. Er is exact vastgelegd welke aanpassing door wie is gedaan - soms nodig voor compliancy. 2. Er kunnen meerdere mensen werken aan het bouwen van één bedrijfsproces, en zelfs aan één file. Dit voegt waarde toe bij de bouw van omvangrijke bedrijfsprocessen. 3. Het werken met een IDE is voor ervaren business process engineers over het algemeen sneller. #### Het bouwen van een taakappplicatie op basis van GZAC Valtimo als Ontwikkelframework Als GZAC Valtimo als ontwikkelframework wordt gebruikt, gelden alle voor- en nadelen zoals hierboven benoemd. Er komt echter één groot voordeel bij: de mogelijkheid om te programmeren. Dat betekent dat er onbeperkt mogelijkheden ontstaan om de frontend (user interface) en de backend uit te breiden of aan te passen. Er zijn organisaties die een compleet eigen frontend bouwen op de Valtimo backend, of een domeinspecifieke toepassing bouwen op basis van het standaard product. Nadelen zijn er ook: * Hoe meer code, hoe meer last van breaking changes. Het upgraden van Valtimo wordt lastiger en duurder, terwijl dit wel van groot belang is voor de veiligheid en stabiliteit van het platform. * Er is meer kunde nodig van ontwikkelaars. * Het resultaat is moeilijker deelbaar met anderen, voor hergebruik. Een basisproces zonder code kan eenvoudig worden geexporteerd en worden aangeboden aan andere organisaties, een repo met code is lastiger en vaak specifieker voor een bepaalde use case. # Video's ### GZAC Gebruikersdag 2025 #### Terugblik {% embed url="" %} #### Community update {% embed url="" %} #### Open Source en Operaton {% embed url="" %} #### Platform Dienstverlening {% embed url="" %} #### Productontwikkeling {% embed url="" %} #### Mijn Inkomen - samenwerking Den Haag en Utrecht {% embed url="" %} #### Mijn Inkomen (ALO) - Demo {% embed url="" %} #### Procesbouwblokken {% embed url="" %} #### Bouwblokken - Demo {% embed url="" %} #### Object- en Zaakgericht werken (IKO) {% embed url="" %} #### Van data naar informatie - AI demo {% embed url="" %}